Żyjemy coraz dłużej, jednak długiemu życiu często towarzyszą choroby, które sprawiają, że senior nie jest w stanie samodzielnie zatroszczyć się o swoje codzienne życiowe sprawy i majątek. Niestety, w Polsce brakuje przepisów pomagających rozwiązać taki problem.
Coraz częściej do notariuszy zwracają się osoby starsze i dzieci seniorów z pytaniami o prawne uregulowanie sytuacji mamy, która cierpi na chorobę Alzheimera – czy ojca z postępującą demencją, a także w zakresie dalszego zarządzania majątkiem lub podejmowania decyzji leczniczych i medycznych.
– Do kancelarii zgłosiła się także seniorka, która chciała się dowiedzieć jak zabezpieczyć swoje oczekiwania w zakresie sposobu postępowania medycznego na wypadek stałej utraty sprawności umysłu, czy znalezienia się w stanie długotrwałej śpiączki – informuje notariusz Sławomir Łakomy, członek Rady Izby Notarialnej w Poznaniu.
– Obecne przepisy nie dają możliwości wybrania przez sprawną psychicznie dorosłą osobę konkretnego zaufanego opiekuna, który będzie upoważniony do dokonywania określonych działań o charakterze osobistym i majątkowym, gdyby mocodawca doznał w przyszłości zaburzeń psychicznych – wyjaśnia notariusz dr Andrzej Rataj, prezes Rady Izby Notarialnej w Poznaniu. – O tym decyduje sąd biorąc najczęściej pod uwagę sugestie rodziny, lecz nie osoby z zaburzeniami, bo ta nie jest już w stanie dokonać rozstrzygnięcia..
Najczęściej sąd wskazuje osobę z rodziny. Ale co zrobić wtedy, gdy senior nie ma dobrych relacji z rodziną, nie ma bliskiej rodziny albo najbliżsi mieszkają w innym mieście bądź kraju?
Rozwiązaniem w wielu takich sytuacjach byłaby prawnie uregulowana możliwość wskazania osoby, która miałaby stać się opiekunem na wypadek niedołęstwa fizycznego lub umysłowego, czyli utraty faktycznej możliwości pokierowania swoim postępowaniem. Udzielenie pełnomocnictwa opiekuńczego powinno zastępować ustanowienie przez sąd opiekuna, na wybór którego senior z zaburzeniami umysłowymi nie ma już wpływu.
Proponowane rozwiązanie jest praktyczne i stosowane od wielu lat w Niemczech. Notariusz ma tam obowiązek zagwarantowania właściwej ochrony interesów mocodawcy, a forma czynności, którą należałoby wprowadzić, to akt notarialny – mówi notariusz Michał Wieczorek, rzecznik Rady Izby Notarialnej w Poznaniu.
Jednak, chociaż mówi się o tym w Polsce od wielu lat, do dziś nie wprowadzono takiej możliwości. A starzejące się społeczeństwo potrzebuje narzędzi, za pomocą których będzie mogło samo decydować o swoich sprawach osobistych i majątkowych. A pamiętać należy, że osób w wieku emerytalnym jest w Polsce prawie 6 milionów. I będzie ich przybywać.
WIN, el
