Rada Ministrów postanowiła wystąpić do prezydenta o wprowadzenie stanu wyjątkowego w województwach lubelskim i podlaskim. Stan wyjątkowy miałby obowiązywać 30 dni wyłącznie w pasie przygranicznym obu województw.
– Jesteśmy przede wszystkim odpowiedzialni za bezpieczeństwo polskich obywateli, szczelność naszej granicy, zapobieganie nielegalnej imigracji, przemyt i wszelkie próby destabilizacji sytuacji zarówno na granicy, jak w Rzeczpospolitej w ogóle – mówił premier podczas dzisiejszej konferencji prasowej.
Premier powiedział też, że sytuacja na granicy z Białorusią jest nadal kryzysowa, ponieważ reżim Łukaszenki nadal transportuje ludzi, głównie z Iraku, nad granicę, by ich zmusić do prób przejścia na teren Polski, Litwy i Łotwy, a tym samym Unii Europejskiej. Jak podkreślił, Litwa i Łotwa już wprowadziły podobne regulacje.
– Musimy powstrzymać te agresywne działania hybrydowe, które są prowadzone według scenariusza napisanego w Mińsku i u protektorów pana Łukaszenki – mówił. Stąd decyzja rządu o wprowadzeniu stanu wyjątkowego w pasie przygranicznym.
– Ten pas będzie obejmował 115 miejscowości na Podlasiu i 68 miejscowości w województwie lubelskim. Miejscowości, a nie gmin, bo chodzi tu o wąski pas miejscowości bezpośrednio przylegających bezpośrednio do granicy – wyjaśniał minister MSWiA Mariusz Kamiński. – Będą tam obowiązywały restrykcje zgodnie z przepisami dotyczącymi wprowadzenia stanu wyjątkowego.
Jeśli prezydent uzna argumenty rządu za zasadne i podpisze wniosek, stan zostanie wprowadzony w trybie natychmiastowym i zostaną wprowadzone na tym terenie bardzo szczegółowe restrykcje, które już są przygotowane.
– Chcę uspokoić mieszkańców miejscowości nadgranicznych – mówił minister Kamiński. – One w najmniejszym stopniu nie będą ingerowały w wasze życie zawodowe, wykonywanie działalności rolniczej. Natomiast wprowadzą istotne ograniczenia dla osób z zewnątrz, które chciałyby się przemieszczać w tych miejscowościach. Straż graniczna, wojsko polskie i policja musi mieć instrumenty efektywnego działania. Żadnych wycieczek, żadnych happeningów, żadnych manifestacji nie będzie można w tym pasie przygranicznym organizować.
Tylko w sierpniu około 3 tysięcy osób próbowało nielegalnie przedostać się na teren Polski, jak powiedział minister. Część z tych osób została ujęta przez straż graniczną, część przebywa w obozach zamkniętych. Najwięcej jest obywateli Iraku, według danych służb. Minister powiedział też, że w ostatnich tygodniach przewieziono około 10 tysięcy obywateli Iraku do Mińska, którzy potem trafili nad granicę. Według naszych służb, monitorujących działania reżimu, Łukaszenka prowadzi rozmowy z Pakistanem, Marokiem, Libanem i Katarem na temat połączeń lotniczych, którymi mogą przybyć kolejni imigranci.
– Musimy w sposób bardzo stanowczy, zdając sobie sprawę z różnych ludzkich historii, ale nas obowiązuje etyka państwowa, położyć temu tamę – mówił minister. – Rozumiem zaniepokojenie niektórych obywateli sytuacja uchodźców, którzy znaleźli się nad granicą polską, rozumiem współczucie dla osób, które znalazły się w Usnarzu. Ale nie możemy robić żadnych precedensów. Jeśli w sposób nielegalny wpuścimy tę grupę na teren państwa, to będziemy mieli nie jeden, ale wiele Usnarzów na całej granicy.
Minister zapewnił, że osoby przebywające nad granicą dostają regularnie posiłki, także ciepłe, dostarczane przez stronę białoruską, co strażnicy graniczni widzieli na własne oczy. Nikt ich nie zmusza też do siedzenia na granicy, zdaniem ministra mogą pojechać choćby do Grodna i złożyć odpowiednie dokumenty w tamtejszym konsulacie Polski. Dodatkowym niebezpieczeństwem są rozpoczynające się wkrótce w tym rejonie ćwiczenia żołnierzy białoruskich i rosyjskich.
– Dlatego jako odpowiedzialny rząd chcemy mieć zabezpieczony ten rejon na okres tego miesiąca – podsumował minister. – I dlatego apeluję do wszystkich o zrozumienie.
Polska, ale także Litwa, Łotwa i Estonia są zdania, że to zaplanowane działania reżimu Łukaszenki i wezwały władze białoruskie do zaprzestania przerzucania uchodźców na granice i eskalacji napięć.
