Strona główna Blog Strona 1725

Wielkopolska: Ruszył nabór na kolejne 6 mld zł dla samorządów

5 5
-
0
Wielkopolska: Ruszył nabór na kolejne 6 mld zł dla samorządów
Można już składać wnioski do Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. To drugi etap programu – w pierwszym w Wielkopolsce wszyscy samorządowcy złożyli wnioski na łączną kwotę 526 mln zł, a wypłaty otrzymają we wrześniu.

Kolejny nabór trwa do 30 września, a wartość zgłoszonych inwestycji nie może być niższa niż 400 tys. zł.

– Samorządowcy z Wielkopolski już po złożeniu wniosków w ramach pierwszego naboru zaczęli pracować nad zgłoszeniem kolejnych inwestycji – mówi wojewoda wielkopolski Łukasz Mikołajczyk. – Wiem, że pierwsze pomysły się już pojawiają, często są to projekty, które trudno było zrealizować wyłącznie z własnych środków. Wsparcie rządu premiera Mateusza Morawieckiego dla wielu samorządów będzie kluczowe w utrzymaniu dynamiki inwestycyjnej, która mogła zostać zachwiana przez covid-19.

Rządowe wsparcie ma charakter bezzwrotny. Samorządy mogą ubiegać się o dofinansowanie dla inwestycji o wartości powyżej 400 tys. zł.
– Kwoty dotacji dla poszczególnych samorządów będą wynikały z relacji wydatków majątkowych i zamożności gmin i powiatów. Źródłem finansowania projektu jest Fundusz covid-19 – dodaje Łukasz Mikołajczyk.

O wsparcie w ramach tych środków mogą ubiegać się wszystkie jednostki samorządu terytorialnego. Specjalna infolinia działa od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-16.00 pod numerami telefonów: 732 122 500 lub 22 484 84 84.

Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych to środki przeznaczone na dotacje dla gmin, powiatów i miast, w wysokości od 0,5 mln zł do aż ponad 93 mln. Łącznie w skali całego kraju to aż 6 miliardów złotych (5 mld dla gmin i miast na prawach powiatu i 1 mld dla powiatów ziemskich).

Więcej informacji znajduje się na stronie Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego.

WUW, el

Polska: Zakażeń koronawirusem znów przybyło

5 5
-
0
Polska: Zakażeń koronawirusem znów przybyło
887 nowych zakażeń koronawirusem w w całym kraju i 16 kolejnych zgonów. Takie dane podało dziś Ministerstwo Zdrowia RP.

„Mamy 887 nowych i potwierdzonych przypadków zakażenia #koronawirus z województw: małopolskiego (233), śląskiego (118), mazowieckiego (107), wielkopolskiego (92), pomorskiego (71), warmińsko-mazurskiego (51), łódzkiego (47), podkarpackiego (33), dolnośląskiego (28), kujawsko-pomorskiego (24), świętokrzyskiego (18), opolskiego (16), lubelskiego (14), lubuskiego (12), podlaskiego (12), zachodniopomorskiego (11)” – podało ministerstwo na swoim profilu na Twitterze. – „Z przykrością informujemy o śmierci 16 osób zakażonych koronawirusem (wiek-płeć, miejsce zgonu): 55-M i 95-K Wrocław, 67-K Lublin (mieszkanka woj. podkarpackiego), 85-K Łańcut, 83-K Radom, 79-M Chorzów, 75-K Gliwice, 49-M Racibórz, 87-K Tychy, 72-M Gorzów Wlkp., 86-K Łódź, 85-K Zgierz, 79-K Grudziądz (mieszkanka woj. warmińsko-mazurskiego), 53-M, 78-K i 84-K Kraków. Większość osób miała choroby współistniejące”.

el

Poznań: Zatrzymani za wyłudzenie dotacji. Na blisko 2.5 mln zł!

5 5
-
0
CBA zatrzymało trzy osoby w związku z postępowaniem prowadzonym w sprawie wyłudzenia dotacji unijnych. Zatrzymani zostali beneficjent, asystent i wykonawca jednego z projektów współfinansowanych ze środków unijnych.

Funkcjonariusze poznańskiej delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjne prowadzą wspólnie z Prokuraturą Regionalną w Poznaniu śledztwo dotyczące niekorzystnego rozporządzenia mieniem w związku z realizacją projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020. Wykonanie projektów nadzorował Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu jako instytucja pośrednicząca.

W związku z tą sprawą agenci CBA zatrzymali trzy osoby – beneficjenta, asystenta i wykonawcę jednego z projektów współfinansowanych ze środków unijnych.

Jednocześnie funkcjonariusze CBA przeprowadzili przeszukania w miejscach zamieszkania i pracy osób zatrzymanych, w trakcie których zabezpieczono dokumentację, która zostanie teraz przeanalizowana. Dokonano także tymczasowego zajęcia mienia o wartości co najmniej 150 tys. zł.

Zatrzymani usłyszeli w Prokuraturze Regionalnej w Poznaniu zarzuty doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w wysokości blisko 2.5 mln zł oraz posługiwania się podrobionymi i poświadczającymi nieprawdę dokumentami. Zastosowano wobec nich wolnościowe środki zapobiegawcze.

Sprawa jest rozwojowa. Śledczy nie wykluczają kolejnych zatrzymań.

CBA, el

Wielkopolska: Znów więcej zakażeń koronawirusem. I znów w powiecie kolskim

5 5
-
0
Wielkopolska: Znów więcej zakażeń koronawirusem. I znów w powiecie kolskim
W dzisiejszym raporcie zakażeń koronawirusem mamy 95 nowych przypadków zachorowań w województwie wielkopolskim, w tym 2 z województwa kujawsko-pomorskiego, które zostały zaklasyfikowane do ogniska zachorowań w powiecie kolskim.

1. Kobieta l. 47, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
2. Mężczyzna l. 45, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
3. Kobieta l. 42, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
4. Mężczyzna l. 48, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
5. Kobieta l. 32, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
6. Kobieta l. 54, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
7. Kobieta l. 50, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
8. Kobieta l. 33, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
9. Mężczyzna l. 45, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
10. Kobieta l. 35, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej

11. Mężczyzna l. 30, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
12. Kobieta l. 45, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
13. Kobieta l. 41, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
14. Kobieta l. 48, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
15. Mężczyzna l. 51, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
16. Kobieta l. 55, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
17. Kobieta l. 40, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
18. Kobieta l. 42, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
19. Kobieta l. 36, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
20. Kobieta l. 49, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej

21. Mężczyzna l. 47, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
22. Kobieta l. 41, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
23. Kobieta l. 45, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
24. Mężczyzna l. 37, powiat włocławski, przebywa w izolacji domowej
25. Kobieta l. 55, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
26. Kobieta l. 49, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
27. Mężczyzna l. 32, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
28. Kobieta l. 26, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
29. Mężczyzna l. 28, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
30. Mężczyzna l. 37, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
31. Kobieta l. 38, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej

32. Mężczyzna l. 53, powiat włocławski, przebywa w izolacji domowej
33. Kobieta l. 48, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
34. Kobieta l. 44, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
35. Kobieta l. 36, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
36. Mężczyzna l. 46, powiat kaliski, przebywa w szpitalu w Poznaniu
37. Kobieta l. 46, powiat kaliski, przebywa w izolacji domowej
38. Kobieta l. 47, powiat kaliski, przebywa w izolacji domowej
39. Kobieta l. 54, powiat wrzesiński, przebywa w izolacji domowej
40. Kobieta l. 49, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej

41. Mężczyzna l. 22, powiat śremski, przebywa w izolacji domowej
42. Kobieta l. 33, powiat jarociński, przebywa w izolacji domowej
43. Mężczyzna l. 34, powiat kolski, przebywa w izolacji domowej
44. Mężczyzna l. 62, powiat kolski, przebywa w szpitalu w Koninie
45. Kobieta l. 34, powiat gnieźnieński, przebywa w izolatorium hotel IKAR
46. Mężczyzna l. 62, powiat ostrowski, przebywa w szpitalu w Poznaniu
47. Kobieta l. 66, powiat kępiński, przebywa w szpitalu w Poznaniu
48. Mężczyzna l. 67, powiat ostrowski, przebywa w szpitalu w Poznaniu
49. Mężczyzna l. 45, powiat wągrowiecki, przebywa w szpitalu w Poznaniu
50. Mężczyzna l. 75, powiat nowotomyski, przebywa w izolacji domowej

51. Mężczyzna l. 30, powiat wrzesiński, przebywa w izolacji domowej
52. Kobieta l. 44, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
53. Kobieta l. 77, powiat nowotomyski, przebywa w izolacji domowej
55. Kobieta l. 68, powiat szamotulski, przebywa w izolacji domowej
56. Mężczyzna l. 79, powiat kaliski, przebywa w izolacji domowej
57. Mężczyzna l. 57, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
58. Mężczyzna l. 74, powiat ostrowski, przebywa w szpitalu w Poznaniu
59. Mężczyzna l. 67, powiat ostrowski, przebywa w szpitalu w Poznaniu
60. Mężczyzna l. 60, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej

61. Mężczyzna l. 37, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
62. Kobieta l. 63, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
63. Kobieta l. 29, powiat rawicki, przebywa w izolacji domowej
64. Mężczyzna l. 19, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
65. Kobieta l. 24, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
66. Kobieta l. 28, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
67. Kobieta l. 41, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
68. Mężczyzna l. 49, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
69. Mężczyzna l. 34, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
70. Mężczyzna l. 32, powiat wolsztyński, przebywa w izolacji domowej

71. Mężczyzna l. 32, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
72. Mężczyzna l. 44, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
73. Mężczyzna l. 32, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
74. Mężczyzna l. 38, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
75. Kobieta l. 37, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
76. Kobieta l. 47, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
77. Dziecko, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
78. Dziecko, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
79. Kobieta l. 73, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
80. Mężczyzna l. 50, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej

81. Kobieta l. 50, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
82. Kobieta l. 43, powiat krotoszyński, przebywa w izolacji domowej
83. Mężczyzna l. 50, powiat krotoszyński, przebywa w izolacji domowej
84. Dziecko, powiat krotoszyński, przebywa w izolacji domowej
85. Mężczyzna l. 29, powiat wrzesiński, przebywa w izolacji domowej
86. Kobieta l. 74, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
87.Mężczyzna l. 68, powiat grodziski, przebywa w izolacji domowej
88. Mężczyzna l. 45, powiat koniński, przebywa w izolacji domowej
89. Kobieta l. 55, powiat pilski, przebywa w izolacji domowej
90. Mężczyzna l. 55, powiat pilski, przebywa w izolacji domowej

91. Dziecko, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
92. Mężczyzna l. 55, powiat poznański, przebywa w izolacji domowej
93. Mężczyzna l. 44, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
94. Dziecko, powiat ostrowski, przebywa w izolacji domowej
95. Kobieta l. 72, powiat turecki, przebywa w izolacji domowej

W Wielkopolsce, uwzględniając wspomnianą korektę raportu, do tej pory odnotowano 5413 przypadków zakażeń koronawirusem, z czego 1633 to przypadki aktywne. 220 osób zmarło, a 3560 wyzdrowiało.

WUW, el

Poznań: Wypadek w Swadzimiu. Korki i utrudnienia w ruchu

5 5
-
0
Na drodze krajowej nr 92 w Swadzimiu pod Poznaniem zderzyły się dwa samochody. Wypadek zablokował oba pasy ruchu, jest jedna osoba ranna. Na trasie tworzą się korki.

Do wypadku doszło około 9.30. Na miejscu cały czas pracują służby. Policja kieruje samochody pasem włączenia z S11, jednak i tak tworzą się korki.

Jak szacuje policja, utrudnienia w ruchu mogą potrwać nawet kilka godzin.

el

Poznań: kolejne zmiany w organizacji ruchu na rondzie Rataje

5 5
-
0
Poznań: kolejne zmiany w organizacji ruchu na rondzie Rataje
W nocy z 28 na 29 sierpnia nastąpią zmiany w organizacji ruchu w rejonie przebudowywanego ronda Rataje. Wprowadzane zmiany sprawiają, że na każdym etapie przebudowy możliwy jest zjazd i wjazd na rondo w każdym kierunku.

Od soboty, 29 sierpnia, kierowcy jadący ulicą Jana Pawła II od ronda Śródka będą mogli skorzystać z trzech pasów służących do skrętu w lewo, w ul. Baraniaka i jednego – zewnętrznego – przeznaczonego wyłącznie do jazdy prosto, w kierunku ronda Rataje. Trzy pasy do skrętu w lewo mają nie tylko ułatwić wjazd w ul. Baraniaka, ale też zachęcić wszystkich zmierzających w kierunku obwodnicy autostradowej, Kórnika czy Franowa, do omijania przebudowywanego ronda i korzystania z dróg alternatywnych.

Na odcinku ul. Jana Pawła II od ul. Kórnickiej do ul. św. Rocha kierowcy będą mieli do dyspozycji jeden pas ruchu. Niemożliwy będzie bezpośredni skręt z ul. Kórnickiej w ul. Jana Pawła II. Pojazdy jadące w tym kierunku od mostu św. Rocha zostaną poprowadzone objazdem, prowadzącym przez ul. św. Rocha.

Od soboty w okolicy ronda Rataje będzie obowiązywał zakaz ruchu pojazdów ciężarowych. Prosimy o zachowanie szczególnej ostrożności w rejonie prac i zwracanie uwagi na bieżące oznakowanie.

PIM, el

Poznań: Linią turystyczną na pętlę Unii Lubelskiej

5 5
-
0
Poznań: Linią turystyczną na pętlę Unii Lubelskiej
W niedzielę 30 sierpnia tramwaj na linii turystycznej numer 0 pojedzie nową trasą do pętli Unii Lubelskiej! „To niepowtarzalna szansa dla tych, którzy jako pierwsi chcieliby przejechać się nową trasą tramwajową” – zachęca ZTM.

Nowa trasa nie jest tu jedyną atrakcją – na trasie turystycznej tej niedzieli będą kursowały historyczne tramwaje. Chętni będą mogli przejechać się historycznym tramwajem typu 102N lub 102Na.

Linia nr 0:
Plac Wielkopolski – Gwarna – Podgórna – Kórnicka – Górny Taras Rataj – Unii Lubelskiej
Powrót:
Unii Lubelskiej – Hetmańska – Głogowska – Roosevelta – Zwierzyniecka – Kraszewskiego – Dąbrowskiego – Fredry – Mielżyńskiego – Plac Wielkopolski

Godziny odjazdów z Placu Wielkopolskiego: 11.30, 12.10, 12.50, 13.30, 14.10, 14.50, 15.30, 16.10.

Godziny odjazdów Unii Lubelskiej: 11.58, 12.38, 13.18, 13.58, 14.38, 15.18, 15.58, 16.38.

Osoby, które chciałby jako pierwsze zobaczyć nową trasę Unii lubelskiej podróżując liniami turystycznymi, mają do wyboru dwa rodzaje biletów: bilety jednoprzejazdowe lub jednodniowe.

Bilety jednoprzejazdowe kosztują 6 zł (normalny), 4 zł (ulgowy – dzieci w wieku do 16 lat) i 18 zł (rodzinny – dla maksymalnie 5 osób, w tym 2 dorosłych).

Bilety jednodniowe (hop-on hop-off) kosztują natomiast 10 zł (normalny), 7 zł (ulgowy), 30 zł (rodzinny – dla maksymalnie 5 osób, w tym 2 dorosłych).

ZTM, el

Czy będą maseczki w szkołach? Minister Piontkowski podjął decyzję

5 5
-
0
Czy będą maseczki w szkołach? Minister Piontkowski podjął decyzję
Ministerstwo Edukacji Narodowej RP podało dziś decyzję, czy uczniowie będą mieli obowiązek zasłaniania w szkołach. Ministerstwo nie wyda takiego zalecenia, ale dyrektorzy będą mogli zadecydować o takim środku ostrożności.

Minister powiedział, że w wyniku konsultacji z Głównym Inspektorem Sanitarnym doszli do wniosku, że nie ma potrzeby wprowadzania obowiązku noszenia maseczek w szkołach. Ale ponieważ każda placówka ma swoją specyfikę, więc tam, gdzie są trudne warunki ze względu na zagrożenie zakażeniem, ciasnotę czy wąskie korytarze dyrektor będzie mógł wprowadzić taki środek ostrożności.

W małych szkołach maseczki raczej nie będą potrzebne, ale w dużych placówkach może się zdarzyć, że trzeba je będzie nosić. Zresztą i bez polecenia dyrekcji uczniowie mogą nosić przyłbice lub maseczki, jeśli ich rodzice uznają to za stosowne. Z pewnością zwiększy to bezpieczeństwo.

el

Sondaż: Czy Polacy chcą, żeby dzieci poszły do szkół?

5 5
-
0
Sondaż: Czy Polacy chcą, żeby dzieci poszły do szkół?
Sprawa powrotu dzieci do szkół od 1 września budzi wiele emocji. Czy w czasie trwającej pandemii to bezpieczne rozwiązanie? Zwłaszcza w większych szkołach lub tych, gdzie jest tłok z powodu podwójnego rocznika?

United Surveys przygotował sondaż na ten temat dla RMF FM i „Dziennika Gazety Prawnej”. I wynika z niego, że aż 68,4 proc. ankietowanych uważa, że dzieci powinny wrócić do szkoły 1 września. 27,2 proc. pytanych uważa, że lepiej byłoby, gdyby dzieci nadal uczyły się zdalnie. 4,4 proc. nie ma zdania w tej sprawie.

Przypomnijmy, że zgodnie z obecnymi decyzjami Ministerstwa Edukacji Narodowej wszystkie dzieci wracają do szkół stacjonarnie od pierwszego września, a nauczanie zdalne czy też hybrydowe może być wprowadzone wtedy, gdy zgodę na to wyda organ prowadzący oraz sanepid. Dziś ma zapaść decyzja, czy w szkołach będzie obowiązkowe noszenie maseczek.

el

Wielkopolska: Ostrzeżenie przed silnym wiatrem!

5 5
-
0
W południowej części regionu nadal obowiązuje dziś ostrzeżenie przed silnym wiatrem, w porywach nawet do 80 km na godzinę! Mogą też lokalnie wystąpić burze.

Synoptycy przewidują dziś dla powiatów położonych na południe od Poznania wystąpienie silnego wiatru o średniej prędkości od 20 km na godzinę do 35 km na godzinę, w porywach do 80 km, z zachodu. Prawdopodobieństwo wystąpienia zjawiska wynosi 75 proc. Silny wiatr ma się dawać we znaki od godziny 11.00 do 18.00.

IMiGW, el

Poznań: Happy Jazz Band nad Rusałką

5 5
-
0
Poznań: Happy Jazz Band nad Rusałką
Urokliwe jezioro w tle sceny, wyjątkowo malowniczy zachód słońca – i doskonała muzyka. Happy Jazz Band mają dar do takich koncertów, gdzie wszystko, łącznie z pogodą i otoczeniem – gra jak z nut. To się dopiero nazywa talent!

Happy Jazz Band to młody, ale już cieszący się uznaniem poznański zespół grający jazz. Występowali z takimi muzykami jak Jarosław Kostka, Jan Adamczewski czy Patrycjusz Gruszecki i na każdym koncercie potwierdzają swoją jakość: doskonała i doskonale zagrana muzyka, co jest zjawiskiem zdarzającym się znaczenie rzadziej niżbyśmy sobie życzyli.

A dobrze zagrać jazz nie jest łatwo: po pierwsze dlatego, że to ten rodzaj muzyki, który nie pozwala nadrobić braków elektroniką, a po drugie dlatego, że Happy Jazz Band gra standardy, które na pamieć zna większość publiczności przychodzącej na takie koncerty. Taką publiczność trudno oszukać…

Jednak perfekcja to jedno, doskonałe głosy wokalistów to drugie – a oni mają jeszcze dar wyjątkowej lekkości i radości wykonania, który sprawia, że muzyki w ich wykonaniu słucha z ogromną przyjemnością. Zupełnie jakby siedząc nad pięknym jeziorem o zachodzie słońca piło się szampan bardzo dobrego rocznika.

Lilia Łada

Oborniki: Zderzenie dwóch ciężarówek. Są utrudnienia w ruchu!

5 5
-
0
Dwie ciężarówki zderzyły się dziś rano na trasie z Chodzieży do Obornik. Są ranni. Na miejscu wypadku tworzą się korki i lepiej omijać ten fragment krajowej „jedenastki”.

Jak informuje portal Wielkopolska 112.pl, Służby ratunkowe są już na miejscu. Na drodze tworzą się gigantyczne korki. Obie ciężarówki zatarasowały drogę. Jak długo potrwają utrudnienia, nie wiadomo, ale jeszcze przynajmniej do 10.00 lepiej omijać DK nr 11 na odcinku między Obornikami a Chodzieżą.

el

Poznań: Finał Malty – to już ostatnie dni!

5 5
-
0
Poznań: Finał Malty – to już ostatnie dni!

Finałowe wystawy Generatora nad Rusałką i w opuszczonej pływalni Olimpia, Hamlet w reż. Mai Kleczewskiej, debata o Sztuce wobec ideologii z udziałem m.in. Agnieszki Holland. To już ostatnie wydarzenia Malta Festival Poznań tego lata.

Nad jeziorem Rusałka można zobaczyć Rusalka’s Tales Sary Alavi, a od 28 sierpnia w pływalni Olimpia – wystawę „Woda jest tobą”, którą tworzy 8 ekspozycji.

Historia jeziora Rusałka, zbudowanego przez żydowskich i polskich więźniów nazistowskiego obozu pracy zainspirowała Sarę Alavi do udziału w projekcie Generatora Woda jest tobą. Artystka od 2 tygodni prowadzi warsztaty rzeźby i storytellingu w Poznaniu, zbiera opowieści oraz wyrabia w glinie łódki z festiwalową publicznością.

– Zapoznałam się z historią okolicy, a także z mitami związanymi z wodą w kulturze słowiańskiej. Poznałam rusałki, które swoimi pięknymi pieśniami wabiły mężczyzn i następnie topiły. Zaczęłam rozmyślać o wodach w naszych czasach. O rusałce żyjącej teraz w Morzu Śródziemnym. Swoją fascynującą pieśnią o Starym Kontynencie wabi mężczyzn i kobiety na zniszczonych tratwach i prowadzi wielu ku otchłani. Rusałka istnieje nadal – uważa artystka.

Alavi postanowiła zetknąć opowieści osób budujących dno poznańskiego jeziora, z historiami mieszkańców ośrodka dla uchodźców w Mediolanie. Instalację tworzy kilkadziesiąt glinianych łódek, w tle słychać nagrane historie budowniczych Rusałki, które mieszają się z opowieściami o ludziach, którzy przebyli trudną drogę w poszukiwaniu bezpieczniejszego życia w Europie. Wystawa zlokalizowana jest w magazynie przy Restauracji Rusałka na plaży, można ją oglądać do 30 sierpnia.

W przestrzeniach opuszczonej pływalni Olimpia zobaczymy prace 8 artystów i artystek na finałowej wystawie „Woda jest tobą”. Czego dowiedzieli się od wysychających rzek, topniejących lodowców, płotu biegnącego przez środek dzikiego strumienia, dna jeziora zbudowanego z macew, zapuszkowanych mieszkańców mórz, sprywatyzowanej wody pitnej?

Mateusz Kowalczyk w instalacji „We mnie wszystko już płynie” przypomni podróż kajakiem przez poznańskie dzikie strumienie, Daria Mielcarzewicz zaprezentuje drukowaną wersję wirtualnej mapy wielkopolskich jezior Jeziora Wielkopolski, czyli prywatne włóczęgi w dzikie. Małgorzata Myślińska zaprosi do niecki basenu na doświadczenie Gęsiej skórki, a Pamela Bożek zachęci do głosowania na zbiórkę budującą studnie w Afryce – część budżetu projektu Studnia trafi na konto zwycięzcy. Kolektyw Przepływ zaprezentuje wielokanałową instalację wideo o podziemnych hydronarracjach. W budynku pływalni będzie można posłuchać odcinków podcastu Oli Juchacz „Woda jest tobą”, zobaczyć wideo-pocztówki z działkowcami ROD Bogdanka stworzone przez Kolektyw Nurkowy Bojka oraz teledysk w reżyserii Marii Ornaf ze zdjęciami Zuzanny Zachary-Hassairi, który powstał do protest-songu zespołu CUKRY dla Generatora. Wernisaż już w piątek 28 sierpnia o g. 18:00, wystawę będzie można oglądać do 30 sierpnia.

Między 26 a 30 sierpnia finały projektu H2O – premierowe akcje kilkunastu zaangażowanych młodych twórczyń, muzyków, aktywistek i filmowców, którzy pytają o naszą odpowiedzialność za przyszłość z perspektywy wody. Zapraszamy na pokaz filmu krótkometrażowego i debatę, konceptualny koncert, performans miejski oraz spektakl. Kuratorką projektu jest Agnieszka Różyńska.

Waterkill to film krótkometrażowy o różnych postawach, jakie możemy przyjąć w obliczu katastrofy klimatycznej. Projekt Zielonej Trawki porusza kwestię odpowiedniej formy komunikacji w działaniu oraz wiedzy na temat alternatywnych, ekologicznych rozwiązań. Pokaz filmu odbędzie się 26.08 o g. 19:00 w Kinie Muza, po projekcji zapraszamy na debatę Jak mówić o aktywizmie? Debata o zaangażowaniu i komunikacji – wśród uczestników m.in. Sabina Sadecka psycholożka, debatę poprowadzi Jan Tyszka Ostrowski. Obowiązują bezpłatne wejściówki.

Kolektyw Młoda Kultura zagra na Fontannie Wolności koncert konceptualny Młoda woda prezentujący wizję świata dotkniętego katastrofą ekologiczną w 2050 roku, gdy woda może okazać się materiałem deficytowym. Przez wielogatunkowe doświadczenie muzyczne artyści dążą do pobudzenia świadomości, wzbudzając silne, emocjonalne reakcje. Koncert odbędzie się 27.08 o g. 19:00, wstęp wolny.

„Wet fingers” to modowa fantazja, którą kolektyw Ludzie DoWody zaprezentuje w formie miejskiego performansu. Chcą zwrócić nim uwagę na skutki produkcji szybkiej mody oraz szerzyć świadomość ekologiczną przy użyciu zasobów odzieży z drugiej ręki. Performans będzie można zobaczyć w czwartek 27.08 m.in. w Starym Porcie, centrach handlowych Posnania i Stary Browar, na ul. Wrocławskiej oraz 28.08 w pływalni Olimpia na wystawie „Woda jest tobą”.

Nad jeziorem Rusałka kolektyw Aqurat zaprezentuje spektakl „Mitologia klimatyczna”, w którym historia antyczna staje się zwierciadłem dla teraźniejszości. Spektakl ukazuje ważną dla twórczyń walkę – mit kontra fakt. Dlaczego tak łatwo wierzymy w przesądy i wróżby, a trudno nam zaufać badaniom naukowców? Spektakl odbędzie się 29.08 o g. 16:30 na plaży.

Historie Dębca i Głównej pisane wodą – premiery Map sentymentalnych i koncerty Enchanted Hunters oraz Tropical Soldiers in Paradise

Generator trzeci raz ruszył w podróż po poznańskich dzielnicach, aby stworzyć kolejne mapy sentymentalne. Tym razem mikroopowieści, lokalne wspomnienia i dzielnicowe przygody opowiedzieli mieszkańcy Dębca oraz Głównej – zapraszamy na premiery map i spacery ich śladami 29 oraz 30 sierpnia. Na zakończenie spacerów zagrają Enchanted Hunters oraz Tropical Soldiers in Paradise.

Premiera mapy i sentymentalna wycieczka po Głównej odbędzie się 29 sierpnia. Na spacerze odkryjemy opowieści związane z obecnymi tam wodami: dziecięce zabawy na brzegach rzeki Główna, czas działalności młynów i powstawanie osiedlowych stawów. Start spaceru o g. 18:00 na Rynku Wschodnim. Mapa Głównej powstała we współpracy z Eweliną Chatłas i Danielem Stachułą ze Stowarzyszenia Młodych Animatorów Kultury.

Na zakończenie spaceru, w parku im. ks. Tadeusza Kirschke nad rzeką Główna zagra Enchanted Hunters. Ich wyrafinowana harmonia, nieoczywista struktura utworów, synth-popowa stylistyka, zabarwione wycieczką do brzemienia polskiego popu lat 80. pozwolą ponownie poczuć klimat osiedlowych dyskotek, pierwszych miłosnych uniesień i smak gumy „Turbo”. Koncert rozpocznie się o g. 20:00, wstęp wolny.

Ostatniego dnia wakacji, 30 sierpnia, poznamy zielony Dębiec pełen wodnych historii. Posłuchamy o powstawaniu pierwszych bloków, z których spacerowano nad Wartę, odwiedzimy przepiękną Dębinę, a przede wszystkim sprawdzimy na ile wodę wciąż traktuje się jako lokalnego sąsiada. Mapę sentymentalną Dębca stworzyliśmy razem z Ulą Ziober i Marią Ratajczak ze Stowarzyszenie Zielona Grupa. Zapraszamy na spacer, który rozpocznie się o g. 17:00 przy Leśniczówce na Dębinie (ul. Ku Dębinie 2).

Na mecie koncert Tropical Soldiers in Paradise. Ich muzyka to połączenie jazzu, oldschoolowego hip-hopu, afrobeatu i dubu, która przeniesie nas do rajskich tropików pełnych strumieni, wodospadów i gorącego wiatru sirocco. Zespół obiecuje, że „zapomnimy o wszystkim, co złe” i z uśmiechem na twarzach pożegnamy ostatni dzień wakacji. Koncert odbędzie się w Forcie IX a (wejście do ul. 28 Czerwca) o g. 19:00.

Nad jeziorem Malta pokażemy film francuskiego artysty wizualnego Pascala Marquilly’ego, który jest efektem pracy z mieszkańcami lądów zagrożonych zalaniem ze względu na podwyższanie się poziomu mórz i oceanów. Muzykę do projektu stworzył Gustavo Carvalho, brazylijski pianista.

Film Distant Horizons jest inspirowany twórczością Tadeusza Kantora. Pascal Marquilly przez 2 lata filmował tę samą scenę – 50 krzeseł ustawionych przodem do morza, a na nich 50 mieszkańców lądów, które zostały lub zostaną skonfrontowane ze wzrostem poziomu wody w wyniku globalnego ocieplenia. Jedno kilkudziesięciominutowe ujęcie w trakcie przypływu. Bez montażu. Nieruchomy kadr. Do projektu dołączył Gustavo Carvalho, brazylijski pianista, który stworzył do filmów ścieżkę dźwiękową – koncert fortepianowy Jana S. Bacha z fragmentami kompozycji Györgya Kurtága.

Nad jeziorem Malta, 27.08 o g. 20:30, zaprezentowane zostanie ujęcie z linii brzegowej w Dunkierce, które zalicza się do miast wysokiego ryzyka środowiskowego. Jednym z głównych zagrożeń jest zalanie. Projekt pokazuje, że katastrofa klimatyczna nie przychodzi nagle, nie jest punktem kulminacyjnym albo momentem przełomowym. Na pokaz obowiązują bezpłatne wejściówki dostępne w Centrum Informacji Kulturalnej i w Going.

Artyści, prawnicy i politolog o Sztuce wobec ideologii – debata na pl. Wolności

Gośćmi ostatniej tegorocznej debaty będą m.in. Agnieszka Holland, Alicja Biała, prawnicy Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i Hogan Lovells. Punktem wyjścia do rozmowy o sztuce wobec ideologii będzie proces Fundacji Malta kontra Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zapraszamy w sobotę 29.08 o g. 14:00 na pl. Wolności.

Od kilku lat politycy próbują przewartościować polski krajobraz społeczny: przejmują instytucje, uciszają głosy opowiadające się za wartościami innymi niż te promowane przez władzę, zawłaszczają kolejne sfery naszego życia prywatnego i publicznego, w tym sferę twórczości artystycznej. Inaczej mówiąc, podważają autonomiczność sztuki, chcąc uczynić ją narzędziem własnej kampanii ideologicznej. Czy jednak sztuka w ogóle może być autonomiczna? Jak reagować na próby jej zawłaszczenia? Czy da się walkę przeciw próbom ograniczania prawa do swobody twórczej skoordynować? Jakimi narzędziami prawnymi dysponujemy? I w ogóle czy protestować przeciw ideologicznej opresji, czy jednak robić swoje? Na debatę Sztuka wobec ideologii obowiązują bezpłatne wejściówki. Rozmowę poprowadzą Karolina Lewicka oraz Michał Merczyński.

Malta Festival Poznań, el

Poznań: Dni Twierdzy Poznań już w weekend!

5 5
-
0
Poznań: Dni Twierdzy Poznań już w weekend!
Poznańscy miłośnicy historii i fortyfikacji zapraszają po raz ósmy na swoje doroczne święto, czyli „Dni Twierdzy Poznań”, które odbędą się w ostatni weekend wakacji, przypadający na 29 i 30 września 2020 roku.

W tym roku w programie znalazło się około dwudziestu atrakcji. Wśród nich są oczywiście XIX-wieczne forty: Fort Ia, Fort III, Fort Iva, Fort Va i Fort VIIa, a także liczne schrony, udostępniane dzięki zaangażowaniu pasjonatów fortyfikacji i ich organizacjom. Nie zabraknie także oferty instytucji i muzeów. Dzięki nim będzie można poznać historię poznańskich umocnień od okresu średniowiecza, prezentowanych w Rezerwacie Archeologicznym Genius loci.

Nie zabraknie także nowości. Twierdza Poznań staje się coraz bardziej otwarta dzięki ofercie dostępnej w języku angielskim. Będą to spacery po Cytadeli w sobotę i niedzielę o godzinie 16 (start pod schodami w okolicach Dworca Garbary), a także zwiedzanie schronów: „Wilson” w parku Wilsona i przy ul. Babimojskiej (ten dodatkowo proponuje oprowadzanie po niemiecku). Co więcej, gospodarze schronu przeciwlotniczego w parku Sołackim zapraszają na zwiedzanie w języku migowym. Specjalne zaproszenie można zobaczyć na profilu Facebook „Dni Twierdzy Poznań”.

W wielu schronach i fortach poza możliwością zwiedzenia ich z przewodnikami lub indywidualnie będą czekały dodatkowe atrakcje. Wśród nich znajdą się rekonstrukcje historyczne, wystawy tematyczne, spotkania i dyskusje. Akcentem nawiązującym do tegorocznej setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej będzie wydarzenie „Poznańczycy roku 1920”, które odbędzie się nad Wartą w okolicy Łazienek Rzecznych oraz w Forcie Ia. W tym miejscu będzie można także honorowo oddać krew w „Krwiobusie”.

Można także wybrać mniej oczywiste sposoby poznawania poznańskich fortyfikacji. Wieczorami będzie można dowiedzieć się o nocnym życiu fortów, gdy ich gospodarzami zostają nietoperze. Twierdza Poznań jest jedną z ich największy ostoi w Polsce, objętą ochroną w ramach sieci Natura 2000.

Dla tych, którzy nie mogą wziąć udziału w Dniach Twierdzy Poznań propozycją może być wirtualny spacer po schronie przeciwlotniczym w parku Wilsona, znajdującym się pod opieką Palmiarni Poznańskiej. Kolejny rok będzie funkcjonować Forteczna Linia Autobusowa, przygotowana dzięki zaangażowaniu poznańskiego ZTM, MPK i Klubu Miłośników Pojazdów Szynowych w Poznaniu.

Poznańskie fortyfikacje są bardzo różne: od wielkich fortów, które można zwiedzać na otwartym powietrzu, po schrony, składające się z podziemnych korytarzy. Dlatego w związku z epidemią koronawirusa, w tym roku szczególnie istotne jest zapewnienie bezpieczeństwa i komfortu zwiedzającym i gospodarzom obiektów. Organizatorzy poszczególnych wydarzeń, tworzących Dni Twierdzy Poznań proszą o zapoznanie się z zasadami zwiedzania poszczególnych obiektów i stosowanie się do poleceń, szczególnie w zakresie zachowania limitów osób w pomieszczeniach i dystansu między osobami, zakładania maseczek oraz dezynfekcji rąk.

Program Dni Twierdzy Poznań:

Fort Ia Warownia Krzysztofa Arciszewskiego,

ul. Gołężycka/Warowna, Poznań – Organizator: Porozumienie dla Twierdzy Poznań
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 11:00-17:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-17:00

Bilety: wstęp wolny, dobrowolne cegiełki

Program: indywidualne zwiedzanie obiektu z udziałem przewodników, atrakcje i animacje dla najmłodszych, wystawa sprzętu i wyposażenia z epoki, w niedzielę Krwiobus – możliwość honorowego oddania krwi (od godz. 10 do 15)
w niedzielę „Poznańczycy roku 1920”

O obiekcie: Fort Ia zbudowano w latach 1887–1890 jako dzieło pośrednie nowego typu o narysie trapezowym. Jego zadaniem było wspomaganie obrony obszaru równiny między sąsiednimi fortami głównymi (Fort 1 i Fort 2). Warownia Krzysztofa Arciszewskiego – Fort Ia Boyen to jeden z sześciu fortów pośrednich nowego typu poznańskiej twierdzy fortowej (zbudowany w latach 1887-1890).

Fort III, ul. Krańcowa 81 (Nowe Zoo), Poznań
Organizator: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 11:00-17:00
niedziela, 30.08.2020: 11:00-17:00

Bilety: normalny 10 zł, ulgowy 8 zł (młodzież do 21 lat, renciści, emeryci), rodzinny 15 zł

Program: Zwiedzanie z przewodnikiem od godziny 11 do 17 co godzinę – zbiórka przed bramą Zoo.

O obiekcie: Fort III (Graf Kirchbach) zbudowany został w latach 1877 -1881. Jest jednym z 9 fortów typu głównego. Obiekt z dobrze zachowaną elewcją koszar. Fort otoczony jest suchą fosą o 850 m długości, 5,5 m głębokości i 9 m szerokości. Na całej długości czoła i barków fortu rozciąga się wał artyleryjski z remizami dla 21 dział. Fort posiada dwie prochownie wojenne mogące pomieścić 35 ton prochu.

Fort III: Nocne Życie Fortów
Organizator: Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra”
Poznańskie forty tętnią życiem. Co roku w Twierdzy odbywa gody oraz spędza chłodne miesiące ok. 2000 nietoperzy z 11 gatunków. Nocne Życie Fortów to wyjątkowa okazja, by osobiście zobaczyć i usłyszeć, a także lepiej poznać żyjące tu latające ssaki.

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 20:00
niedziela, 30.08.2020: 20:00
Bilety: wstęp bezpłatny (liczba miejsc ograniczona)

Program: 20:00 Zbiórka uczestników przed bramą ZOO (obowiązują wcześniejsze zapisy) i wejście grupy na teren fortu III.
20:10 Plenerowa prezentacja multimedialna na temat nietoperzy.
20:40 Spacer, podczas którego nasłuchujemy i obserwujemy dziko występujące nietoperze.

Fort 4a, ul. Lechicka, Poznań
Organizator: Porozumienie dla Twierdzy Poznań
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 11:00-17:00
niedziela, 30.08.2020: 11:00-17:00

Bilety: wstęp bezpłatny

Program: Co półtorej godziny wycieczka z przewodnikiem po forcie (11:00, 12:30, 14:00, 15:30), darmowy poczęstunek.

O obiekcie: Fort IVa zbudowano w latach 1878–1881. W latach 1887–1890 został gruntownie zmodernizowany. Mury i sklepienia budowli podziemnych zostały wzmocnione, a kaponiery broniące fos zostały przebudowane na nowoczesne rewersowe i połączone z dziedzińcem fortu za pomocą korytarza pod fosą. Po II wojnie fort został wysadzony i częściowo rozebrany. W koszarach można obejrzeć plany Twierdzy oraz ekspozycje słupków fortecznych, stempli cegielnianych i innych eksponatów związanych z twierdzą.

Fort Va, ul. Lechicka 59a, Poznań
Organizator: Stowarzyszenie Miłośników Fortyfikacji Kernwerk
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: wejścia na trasę o godz. 10:30, 11:00, 11:30, 12:00, 12:30, 13:00, 13:30, 14:00, 14:30, 15:00, 15:30, 16:00, 16:30, 17:00
niedziela, 30.08.2020: wejścia na trasę o godz. 10:30, 11:00, 11:30, 12:00, 12:30, 13:00, 13:30, 14:00, 14:30, 15:00, 15:30, 16:00, 16:30, 17:00

Bilety: 7 zł

Program: Zapraszamy na zwiedzanie naszych tras przez oba dni imprezy. Wejścia na trasę o godz. 10:30, 11:00, 11:30, 12:00, 12:30, 13:00, 13:30, 14:00, 14:30, 15:00, 15:30, 16:00, 16:30, 17:00

O obiekcie: Wąskie przejścia, czyhające zjawy czy przelatujące nietoperze – to tylko przedsmak przeżyć, jakie czekają tylko na odważnych! W trakcie zwiedzania możliwe będzie też własnoręczne podnoszenie oryginalnego mostu zwodzonego! Doradzamy założenie wygodnego obuwia, wzięcie aparatów i przygotowanie się na niezapomniane wrażenia!

Fort VI, ul. Lutycka 115 (koniec ul. Dojazd)
Organizator: Fort Poznań – Event Place
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-18:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-16:00

Bilety: normalne 10 zł, ulgowe 5 zł

Program: zwiedzanie fortu z wprowadzeniem przez przewodnika, nowa wystawa dotycząca I wojny światowej, szpital polowy, pojazdy wojskowe, wojenna kawiarnia,
aplikacja mobilna do samodzielnego zwiedzania, quest do samodzielnego zwiedzania,
stoiska z militariami, strzał z armaty co godzina, blisko kilometr podziemnych korytarzy, gastronomia, zapiekanki, frytki, lody, napoje.

O obiekcie: Fort VI Tietzen jest najlepiej zachowanym z poznańskich fortów. Zawdzięcza to stałej obecności wojska do roku 2005. Obecnie znajduje się w rękach prywatnych. W Forcie cały czas prowadzone są prace porządkowe a zwiedzanie podziemi oraz przygotowanej ekspozycji możliwe jest w każdą ostatnią sobotę miesiąca o godzinie 12.

Fort VIIa (Strotha, Zielińskiego), Styk ulicy Marcelińskiej i Wałbrzyskiej, Poznań
Organizator: Towarzystwo Miłośników Miasta Lubonia
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 11:00-17:00
niedziela, 30.08.2020: obiekt zamknięty

Bilety: wstęp bezpłatny, liczba miejsc ograniczona

Program: Ze względu na sytuację epidemiologiczną wejście na trasę w limitowanych grupach o godz. 11.00, 12.30, 14.00, 15.30 (zapisy przed bramą główną fortu bezpośrednio przed imprezą). Oprowadzanie odbędzie się w historycznych mundurach z okresu funkcjonowania dzieła, jako obiektu militarnego.

O obiekcie: Fort VIIa zbudowany w latach ok. 1887-1890 jest jednym z sześciu standardowych artyleryjskich fortów pośrednich nowego typu przeznaczonych przede wszystkim dla piechoty. Pierwsza okazja bojowego wykorzystania dzieła pojawiła się podczas Wielkiej Wojny. Wówczas jednak twierdza nie odegrała poważniejszej roli. W okresie okupacji funkcjonowała w nim stacja meteorologiczna Luftwaffe. Kolejne znaczące zmiany nastąpiły w okresie powojennym podczas adaptacji dzieła na Zapasowy Węzeł Łączności Dowództwa Wojsk Lotniczych „Koliber”.

Spacer po parku Cytadela śladami fortu Winiary [also in English]
Organizator: Stowarzyszenie REDUTA
Park Cytadela (przy schodach w pobliżu Dworca Garbary), Poznań
Godziny spacerów:
sobota, 29.08.2020: 11:00 (po polsku) i 16:00 (in English)
niedziela, 30.08.2020: 11:00 (po polsku) i 16:00 (in English)

Bilety: wstęp bezpłatny

Program: Zapraszamy na spacery w języku polskim i angielskim w oba dni imprezy.
Spacery potrwają około 2 godzin.

O obiekcie: W miejscu, gdzie dziś jest park Cytadela, znajdował się ogromny XIX-wieczny fort, którego śladami chcemy państwa poprowadzić w forteczną przeszłość Poznania. Fort Winiary (obecnie park Cytadela) to majstersztyk sztuki fortecznej. Choć niewiele już z niego zostało, to jednak są to wystarczające podstawy, by na nich dzięki wyobraźni i naszym gawędom zrekonstruować tę fortecę.

Muzeum Uzbrojenia [also in English]
Organizator: Wielkopolskie Muzeum Niepodległości
al. Armii Poznań, Park Cytadela, 61-663 Poznań
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-17:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-16:00

Bilety: normalny 5 zł, ulgowy 3 zł, do lat 7 bezpłatnie, wspólny bilet z Muzeum Armii „Poznań”

O obiekcie: Muzeum Uzbrojenia powstało w 1965 roku, znajduje się w schronie Laboratorium Wojennego na terenie dawnego Fortu Winiary (Cytadeli Poznańskiej). Obiekt dzieli się na ekspozycję wewnętrzną oraz plenerową.  Muzeum Uzbrojenia mieści się w zbudowanym w 1872 roku schronie Laboratorium Wojennego usytuowanym na terenie dawnego Fortu Winiary (Cytadeli Poznańskiej), wzniesionego przez Prusaków w latach 1828-1842.

Muzeum Armii „Poznań”
Organizator: Wielkopolskie Muzeum Niepodległości
Park Cytadela – Mała Śluza, 61-663 Poznań
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-16:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-16:00

Bilety: normalny 5 zł, ulgowy 3 zł, do lat 7 bezpłatnie, wspólny bilet z Muzeum Uzbrojenia

O obiekcie: Muzeum otwarte jest od 31 sierpnia 1982 r. w korytarzu kazamatowym tzw. Małej Śluzy dawnego Fortu Winiary (Cytadeli). Obiekt wybudowany został przez Prusaków w latach 30. XIX wieku. Placówka gromadzi eksponaty związane z historią wojskowości okresu międzywojennego ze szczególnym uwzględnieniem udziału Armii „Poznań” w kampanii wrześniowej 1939 r.

Śluza Katedralna [also in English]
Organizator: Brama Poznania / Centrum Turystyki Kulturowej „Trakt”
ul Gdańska 2 (Śluza znajduje się przy ul. Dziekańskiej)

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-19:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-19:00

Bilety: bezpłatne wejściówki

O obiekcie: Budynek Śluzy Katedralnej to jeden z najlepiej zachowanych reliktów umocnień dziewiętnastowiecznej twierdzy poligonalnej, a zarazem pozostałość wyjątkowego założenia hydrotechnicznego.

Rezerwat Archeologiczny Genius Loci [also in English]
Organizator: Muzeum Archeologiczne w Poznaniu
ul. Posadzego 3, Poznań (Ostrów Tumski)
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-18:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-15:00

Bilety: normalny 10 zł, ulgowy 6 zł, rodzinny (maks. 2 os. dorosłe i 4 dzieci) 40 zł, w niedzielę wstęp bezpłatny

O obiekcie: W udostępnionym dla zwiedzających rezerwacie Genius loci (oprócz pozostałości wałów Mieszka I) znajdują się relikty muru obronnego wzniesionego w XVI w., chronił on mieszańców wyspy do połowy XVII w. Źródła pisane wskazują na bp Jana Lubrańskiego (1498-1520) jako inicjatora budowy tych konstrukcji.
Wzniesione mury kurtynowe (oddzielające dwie przestrzenie) pełniły funkcję prestiżową oraz militarną. Mur zwieńczono krenelażem a jego walory obronne potęgowały baszty – jedyna zachowana baszta łupinowa znajduje się przy ulicy Posadzego.

Schron Babimojska [also in English and German]
Organizator: Fundacja Poznańczycy
ul. Babimojska na wysokości nr 11, Poznań
Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: nieczynne
niedziela, 30.08.2020: 10:00-18:00

Bilety: wstęp wolny

Program: Zwiedzanie z przewodnikiem o każdej pełnej godzinie, możliwość nabycia wydawnictw historycznych i okolicznościowych pamiątek.

O obiekcie: Schron przy ulicy Babimojskiej w Poznaniu wybudowany został w trakcie modernizacji południowo-zachodniego odcinka Twierdzy Poznań w latach 1903–1904. Wykonano go z betonu jako kompanijny schron piechoty. W okresie zimnej wojny rozpoczęto poszukiwania skutecznego sposobu przeciwdziałania skutkom użycia broni masowego rażenia, zwłaszcza wobec ludności cywilnej. W poszukiwaniu bezpiecznego miejsca na koordynację tych działań zwrócono uwagę na schron piechoty przy ulicy Babimojskiej, który przebudowano na schron kierowania Obroną Cywilną. Teren ogrodzono, a elewację zasypano ziemią, dobudowano kotłownię, zainstalowano silnik diesla z prądnicą i urządzenia filtrowentylacyjne oraz zmodyfikowano wejścia.

Niemiecki schron przeciwlotniczy (Luftschutz)
Organizator: Poznańska Grupa Eksploracyjna
Schron Poznańskiej Grupy Eksploracyjnej
ul. Kościelna 26, Poznań

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 12:00-18:00
niedziela, 30.08.2020: 12:00-18:00
Bilety: wstęp bezpłatny

Program: Zwiedzanie z przewodnikiem obiektu co 30 min. Wystawa militariów oraz mundurów z okresu II wojny światowej, grupy rekonstrukcyjne, panel dyskusyjny, grochówka wojskowa.

O obiekcie: Poznańska Grupa Eksploracyjna od kilku lat prowadzi działalność kolekcjonerską, ze szczególnym uwzględnieniem militariów z okresu II wojny światowej. Grupa brała udział w Dniach Twierdzy Poznań, Europejskich Dniach Dziedzictwa, rekonstrukcjach historycznych; podczas premierowego otwarcia schronu przy ulicy Kościelnej 10 marca 2019 roku Poznańska Grupa Eksploracyjna oprowadziła po schronie około 2000 zwiedzających.

Schron Pasjonatów Podziemi
Organizator: Stowarzyszenie Pasjonaci Podziemi
ul. Kościelna 50, Poznań

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-22:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-20:00
Bilety: dowolna cegiełka do skarbonki

Program: Zwiedzanie we własnym zakresie przez cały czas trwania wydarzenia.
Co pół godziny pokazy w części muzealnej, wieczorem wystawy ,,Duchy przeszłości od godz. 18”

O obiekcie: Niemiecka szczelina przeciwlotnicza Prezentujemy oryginalne wyposażenie takiego obiektu w formie muzealnej, czasy zimnej wojny,działania grupy. Obiekt podzielony na trzy strefy zainteresowań: Czasy PRL i zimnej wojny prezentujące typowe wyposażenie tego okresu. Strefa Pasjonatów Podziemi prezentująca dokonania grupy i miejsce spotkań przy kawie i herbacie. Strefa muzealna jak wyglądał obiekt w latach 1944-1945

Schron Osi 64 w parku Sołackim
Organizator: Stowarzyszenie Oś 64
Park Sołacki od strony ul. nad Wierzbakiem

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-18:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-18:00

Bilety: wstęp wolny

Program: wejścia do schrony co 15 minut z zachowanie limitu maksymalnie 10 osób
organizatorzy proponują także oprowadzania w języku migowym

O obiekcie: Schron pochodzi z lat 1942-43. Ma konstrukcję szalunkową i składa się z trzech długich korytarzy i dwóch krótkich. Obiekt był przeznaczony dla około 100 osób. Był budowany przez Polaków. Odtworzono oryginalne wyposażenie. Obiekt znajduje się w parku Sołackim – jednym z piękniejszych terenów zieleni Poznania.

Schron Osi 64 „Wilson” w Parku Wilsona [also in English]
Organizator: Stowarzyszenie Oś 64
Park Wilsona wejście od strony ul. Berwińskiego

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 11:00-15:00
niedziela, 30.08.2020: 11:00-15:00
Bilety: wstęp wolny

Program: wystawa „Szpital na froncie inscenizacja”, prezentacja wyposażenia z zakresu obrony cywilnej, zwiedzanie schronu z przewodnikiem PTTK, udział grupy rekonstrukcyjnej w pełnym umundurowaniu z epoki, pokazy walki z użyciem broni białej z udziałem Grupy Szermierki Historycznej.

O obiekcie: Schron przeciwlotniczy w parku Wilsona to nowo zaadaptowany i udostępniony obiekt zlokalizowany (100 m od przystanku l.164 ul. Matejki) nieopodal wejść do Parku Wilsona z ul. Matejki pomiędzy ul. Siemiradzkiego i ul. Berwińskiego.

Schron Greisera pod willą Radia Poznań
Organizator: Radio Poznań
ul. Berwińskiego 5, Poznań

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 10:00-17:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-17:00
Bilety: wstęp bezpłatny

Program: Zwiedzanie trwa ok. 15 minut. Obiekt jest bardzo mały. Mieści się w nim do 5 osób. Schody do schronu są bardzo kręte i zejście nimi wymaga sprawności fizycznej.

O obiekcie: Schron został zbudowany w 1941 roku. Na wypadek trafienia budynku bombą, piwnicę wzmocniono dźwigarami. Widać na nich oznaczenia producenta – niemieckiej fabryki. Arthur Greiser po napaści Niemiec na Polskę w 1939 roku został namiestnikiem III Rzeszy w Warthegau (terenach Polski wcielonych do III Rzeszy). Osobiście kierował zbrodniczą polityką wobec Polaków w Wielkopolsce. Do 1942 roku mieszkał w willi przy ulicy Berwińskiego 5. Willę zajął jesienią 1939 roku wypędzając z niej polskich właścicieli.

Poznańczycy roku 1920
Organizator: Porozumienie dla Twierdzy Poznań
ul. Paderewskiego / Wartostrada przy Łazienkach rzecznch / ul. Gołężycka/Warowna

Godziny otwarcia:
sobota, 29.08.2020: 11:00-17:00
niedziela, 30.08.2020: 10:00-17:00

Bilety: wstęp wolny

Program: sobota, 29.08.2020, godz. 11:00 – złożenie kwiatów pod pomnikiem poległych ułanów (ul. Paderewskiego);
sobota, 29.08.2020, godz. 12-17 – piknik nad Wartą (na wysokości Łazienek rzecznych): pokazy rekonstruktorów i kawalerzystów, dioramy, wystawy i animacje dla najmłodszych.
niedziela, 30.08.2020: godz. 10-17 – Fort Ia – pokazy rekonstruktorów i kawalerzystów, dioramy, wystawy i animacje dla najmłodszych.”

O wydarzeniu: Kontynuacja obchodów Dni Ułana – Święta 15. Pułku Ułanów Poznańskich. W setną rocznicę dekoracji pierwszych pięciu Ułanów Poznańskich Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari przypomnimy wkład, jaki wnieśli Poznańczycy w zwycięstwo roku 1920.

Uwaga! Organizatorzy przypominają o konieczności przestrzegania zasad bezpieczeństwa związanych z epidemią covid-19 na wszystkich imprezach Dni Twierdzy Poznań.

PLOT, el

Poznań: „Virtuoso” i przeboje musicali od Teatru Muzycznego

5 5
-
0
Poznań: „Virtuoso” i przeboje musicali od Teatru Muzycznego
Przeboje z „Grease”, „Footloose” i „Pippina”, fragmenty „Virtuoso” – Teatr Muzyczny w najbliższy weekend zaprasza poznaniaków na dwie muzyczne uczty: w sobotę do Ogrodu Szeląg, a w niedzielę na plac Wolności.

W sobotę 29 sierpnia o godz. 18.00 na terenie Ogrodu Szeląg, w magicznej nadwarciańskiej scenerii, powstanie scena, na której wystąpią soliści, balet oraz muzycy orkiestry. W programie znajdą się fragmenty największych, światowych musicali, w tym między innymi: „Grease”, „Footloose” i „Pippina”, a także piosenka „City od Stars” z nagrodzonego Oscarami filmu „La La Land”.

Wykonają je dobrze znani poznańskiej publiczności artyści: Marcin Januszkiewicz, Dagmara Rybak, Katarzyna Tapek, Maciej Zaruski czy Joanna Rybka. Na miejsce koncertu dotrzeć można od strony Wartostrady lub od ulicy Ugory 97.

Z kolei w niedzielę 30 sierpnia o godz. 17.00, na Placu Wolności odbędzie się koncert promujący musical „Virtuoso”, którego światowa prapremiera odbędzie się 12 września w Teatrze Muzycznym. Widzowie usłyszą po raz pierwszy największe przeboje pochodzące ze spektaklu o Ignacym Janie Paderewskim: „Beautifull”, „Just you wait”, „Stolen time” czy „Poland Fell”.

Wystąpią: Janusz Kruciński, Barbara Melzer, Radosław Elis, Oksana Hamerska i Patryk Kośnicki. Dodatkową niespodzianką będzie recital fortepianowy w wykonaniu Piotra Żukowskiego.

Na oba koncerty zapraszają Bona Fide. Stowarzyszenie Wielkopolan oraz Teatr Muzyczny w Poznaniu. Koncerty są finansowane ze środków samorządu województwa wielkopolskiego w ramach projektu Teatr na Wolnym.

Wstęp na oba wydarzenia jest wolny. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie www.teatr-muzyczny.pl oraz na FB i Instagramie Teatru Muzycznego w Poznaniu.

Teatr Muzyczny, el

Kamionki: Uciekał ze skradzioną skarboną. Ale goniący go ksiądz jest maratończykiem (film)

5 5
-
0
Dwaj mężczyźni postanowili ukraść skarbonę na datki z kaplicy w Kamionkach. Ale mieli podwójnego pecha: nie dość, że zobaczył ich ksiądz, to jeszcze bez trudu dogonił złodzieja – bo jest maratończykiem.

Zdarzenie miało miejsce 25 sierpnia, około godziny 13.00. Dwaj mężczyźni weszli do kaplicy, zdemontowali skarbonę i wybiegli ze świątyni. Jednak kradzież zauważył proboszcz Jakub Lechniak, który akurat sprzątał zakrystię, i pobiegł za złodziejami.

Od tego momentu kradzież była skazana na niepowodzenie: ksiądz Lechniak biega w maratonach, więc taka przebieżka nie była dla niego specjalnym wyzwaniem – po drodze zdążył nawet zadzwonić po policję. Widział, że złodziej nie grzeszył ani szybkością, ani tężyzną fizyczną, a dodatkowo spowalniała go ciężka skarbona. Jak wyjaśnił ksiądz, celowo jest taka ciężka, by nie było jej łatwo ukraść.

Zdesperowany złodziej widząc, że ksiądz go dogania, wyrzucił skarbonę – ale już po chwili wbiegł prosto w ręce czekających na niego policjantów. Jak się okazało, sprawca jest notowany i specjalizuje się w kradzieżach z kościołów.

Pościg za złodziejem nagrały kamery monitoringu zamontowane przy kościele. Można sobie porównać różnicę tempa biegu złodzieja i księdza – maratończyka…

el

https://www.facebook.com/archidiecezja.poznanska/videos/753236572139041

 

Poznań: Andrzej Rataj walczy o drzewa na rondzie Rataje

5 5
-
0
Poznań: Andrzej Rataj walczy o drzewa na rondzie Rataje
– Poznań stać na przesadzanie dużych drzew. Poznania nie stać na usuwanie kolejnych dużych drzew – mówi radny Andrzej Rataj. I po raz kolejny apeluje do prezydenta miasta o zmianę polityki dotyczącej drzew i kupno maszyny do ich przesadzania.

Tym razem bezpośrednim powodem do interwencji radnego jest plan wycinku stu drzew na rondzie Rataje z powodu remontu ronda. Część z nich z powodzeniem mogłaby być przesadzona w inne miejsce, jak uważa radny.
„Jest to zatem kolejne przedsięwzięcie w Poznaniu, gdzie ma zostać usunięta duża liczba drzew” – napisał radny Rataj w interpelacji. – „W znacznej części są to drzewa mające kilkadziesiąt lat, co jest szczególnie smutne dla każdego kto ma świadomość ogromnej potrzeby ochrony drzew w naszym mieście. Co prawda planowane są nasadzenia nowych małych drzew, jednakże drzewa te przez wiele lat nie będą mieć walorów usuwanych drzew. Nowe nieduże drzewa, sadzone nawet w znacznej liczbie, przez wiele lat nie zrekompensują walorów usuwanych dużych kilkudziesięcioletnich czy starszych drzew (na przykład: jedno duże drzewo wytwarza tyle tlenu ile kilkadziesiąt małych drzew, małe drzewa w małym zakresie chronią przed słońcem i w małym zakresie są naturalnymi klimatyzatorami)”.

Przesadzanie drzew złagodziłoby zdaniem radnego ten problem – w swojej ubiegłorocznej interpelacji w tej sprawie, z 22 sierpnia 2019 roku, przypomniał przesadzanie dorodnych kasztanowców na ulicy Strzeleckiej. W 2002 roku ulica miała zostać przebudowana, a drzewa, które w tym przeszkadzały, pójść do wycinki, bo zdaniem miejskich specjalistów, szanse na to, że tak duże drzewa – miały wtedy 40 lat! – przyjmą się w innym miejscu po przesadzeniu, była znikoma. Jednak oburzenie okolicznych mieszkańców było tak wielkie, że ówczesne władze miasta zdecydowały się zaryzykować i przesadzić drzewa – właśnie przy pomocy maszyny do przesadzania. Obecnie wszystkie siedem kasztanowców rośnie sobie na skwerze Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Żaden nie zachorował ani nie zginął.

Upłynęło 12 lat – a władze miasta nadal są zdania, że nie warto przesadzać dużych drzew. W odpowiedzi na ubiegłoroczną interpelację radnego Rataja czytamy, że kupno takiego urządzenia nie byłoby celowe, ponieważ przesadzanie starych drzew jest obarczone bardzo dużym ryzykiem. Wymaga dwu- albo trzyletniego okresu przygotowań i specjalnych zabiegów wykonywanych na drzewach, żeby mogły być przesadzone, a po tym wszystkim nie ma żadnej gwarancji, że drzewa się przyjmą w nowym miejscu.

Kupno nie byłoby celowe także dlatego, że urządzenie byłoby rzadko wykorzystywane: miasto, gdy jest potrzeba przesadzenia drzewa, wynajmuje specjalistyczną firmę, która zazwyczaj odpowiada też za późniejszą pielęgnację zieleni. Nie zajmują się tym ani pracownicy Zarządu Zieleni Miejskiej, ani Zarządu Dróg Miejskich, więc po co kupować im taką maszynę?

Także Zakład Lasów Poznańskich nie sadzi starych drzew tylko młode, więc i jemu maszyna nie byłaby potrzeba. A raczej nie można liczyć na zmianę systemu odnawiania drzewostanu, ponieważ dzięki obecnemu „zostaje zachowana zarówno struktura liczbowa, jak i jakościowa przyszłych drzewostanów, co wpływa pozytywnie na wzrost lesistości Poznania oraz przeciwdziała niekorzystnym zmianom klimatycznym” – jak czytamy w odpowiedzi napisanej prze Katarzynę Kierzek-Koperską, byłą zastępczynię prezydenta do spraw właśnie ochrony środowiska.

Poznaniacy nadal więc muszą sami walczyć o swoje drzewa. Ale jak zauważa z zadowoleniem radny Rataj, w Poznaniu jest coraz większa świadomość społeczna wielkiej konieczności dbania o drzewa. Na szczęście – bo dotychczasowe działania stosowane w myśl przepisów o ochronie zieleni i ukierunkowane na nasadzenia zastępcze – w miejsce usuniętych drzew – są niewystarczające.

– Stąd od dłuższego czasu prowadzone są działania – zainicjowane przeze mnie i podjęte przez innych uczestników debaty społecznej – mające na celu przekonanie władz do przesadzania drzew, zamiast ich wycinania – wyjaśnia radny. – Byłoby to wielkim i pozytywnym przejawem dbałości w Poznaniu o drzewa, rosnące w miejscach, z których muszą zostać usunięte (najczęściej ze względu na planowaną inwestycję). Standardowym i stałym działaniem w Poznaniu stosowanym wobec drzew rosnących w miejscach, z których muszą zostać usunięte, powinno być ich przesadzanie, a nie wycinka. Poznań stać na przesadzanie dużych drzew. Poznania nie stać na usuwanie kolejnych dużych drzew.

el

Poznań: Uratował trzech tonących, a oni… zrobili mu awanturę

5 5
-
0
Najpierw wyciągnął z rwącego nurtu Drawy jednego mężczyznę, a później dwóch kolejnych, którzy ruszyli mu na pomoc. Asp. Mikołaj Wegnerowicz: policjant, ratownik medyczny i ratownik WOPR wykazał się opanowaniem i odwagą. I to nie po raz pierwszy.

Policjant Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w Poznaniu asp. Mikołaj Wegnerowicz spędzał swój urlop w Drawieńskim Parku Narodowym. 22 sierpnia wieczorem postanowił wybrać się na ryby. Idąc nad rzekę w pewnym momencie usłyszał hałas dochodzący zza zakrętu i poszedł sprawdzić, co się dzieje.

Okazało się, że źródłem hałasu był mężczyzna, który na środku rzeki trzymał się konaru zatopionego drzewa. Jak się później okazało – wypadł z kajaka. Woda w tym miejscu miała blisko 2,5 metra głębokości, do tego dochodził silny nurt.

Policjant wszedł do rzeki, dotarł do poszkodowanego, ostrożnie zaczął go wyciągać na brzeg. W między czasie na brzegu pojawiło się 2 znajomych mężczyzny, którzy mimo ostrzeżeń, również weszli do rzeki. Silny nurt momentalnie ich przewrócił i porwał.

Funkcjonariusz doholował pierwszą osobę na brzeg i natychmiast ruszył po pozostałych dwóch, których również wyciągnął. Po wszystkim, sprawdził stan zdrowia poszkodowanego, który najdłużej przebywał w wodzie. Po upewnieniu się, że życiu i zdrowiu nic mu nie zagraża, przestrzegł całą trójkę przed ponownym wchodzeniem do rzeki. W ramach podziękowania mężczyźni zaczęli się awanturować – bo przecież człowiek, którym uratował im życie, wyciągając z kłopotów, w które wpadli z własnej głupoty, nie będzie im mówił, co mają robić… Po czym odeszli w stronę pola namiotowego.

Okazało się, że zarówno kajakarz jak i jego koledzy byli pijani. Ich zdolność do racjonalnej oceny sytuacji była mocno utrudniona, a zdolność do reakcji – jeszcze bardziej. Mieli mnóstwo szczęścia, że się nie utopili w rzece, w której doświadczeni i trzeźwi pływacy mają problemy.

Tym razem w pobliżu był policjant, który dodatkowo jest ratownikiem wodnym i medycznym. Jednak nie zawsze możemy mieć tyle szczęścia lekceważąc podstawowe zasady bezpieczeństwa nad wodą.

KWP, el

Ostrów: Zerwana sieć trakcyjna. Kalisz: Zalane ulice

5 5
-
0
Ostrów: Zerwana sieć trakcyjna. Kalisz: Zalane ulice
Zerwane dachy, podtopione ulice, powalone drzewa, uszkodzone linie energetyczne i sieć trakcyjna: silny wiatr spowodował wiele szkód na południu Wielkopolski.

Synoptycy zapowiadali silny wiatr w całym regionie, jednak choć w północnej części wiało także, to jednak wichura bardziej dała się we znaki w południowej Wielkopolsce.

Wiatr przewrócił drzewa rosnące przy torach wprost na sieć trakcyjną, która uległa zerwaniu. Wypadek wstrzymał ruch pociągów na trasie Ostrów Wielkopolski – Grabowno oraz Poznań – Kluczbork. Służby kolejowe wspólnie ze strażakami pracują nad usuwaniem efektów wichury i już udało się przywrócić ruch pociągów na trasie z Ostrowa do Grabowna. Prace nadal trwają na trasie z Ostrowa do Starego Stawu.

A trakcja kolejowa to nie jedyny problem strażaków, którzy od rana nie nadążają z odbieraniem zgłoszeń. Najwięcej ich jest Ostrowie Wielkopolskim, Ostrzeszowie i Kaliszu. Dotyczą zerwanych dachów w powiecie kaliskim, przewróconych drzew i zalanych ulic, domów oraz piwnic. Zalań najwięcej jest w Kaliszu, bo nad miastem przeszła prawdziwa nawałnica, która w ciągu kilku minut zamieniła ulice w rzeki. pod wodą znalazły się między innymi ulice Częstochowska, 3 Maja i Wrocławska. Tylko z powodu zalań strażacy od rana zaliczyli ponad 30 interwencji. Wszystkich akcji na południu z powodu wiatru i ulewnego deszczu było prawie 150.

Jak informuje Radio Poznań, nawałnica uszkodziła dachy w Skrzatkach, Sobiesękach, Godzieszach i Korzkwinie, spowodowała pożar w zakładzie stolarskim w Czempiszu, który zapalił się najprawdopodobniej od pioruna, a silny wiatr prawie zmiótł z wiaduktu ciężarówkę z naczepą w Nowych Skalmierzycach. Wiele miejscowości na południu nie ma prądu. Trwa usuwanie uszkodzeń i szacowanie szkód, ale to jeszcze potrwa.

el

1...1 7241 7251 726...2 318Strona 1 725 z 2 318