W nowoczesnych gospodarkach widać wyraźny trend spadku zainteresowania plastikiem jako materiału wykorzystywanego do produkcji opakowań. A czym go można zastąpić? Zbadali naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

„Ucieczka” od plastiku nie jest prosta dla producentów, którzy muszą w jakiś sposób bezpiecznie zapakować i przetransportować swoje produkty. Zwłaszcza że to często opakowanie, a nie sam produkt, pełni bardzo ważną rolę marketingową. Kolorowe pudełka i opakowania mają za zadanie przyciągać uwagę klientów, a w konsekwencji napędzać sprzedaż swojej zawartości.

Rosnąca świadomość i troski o środowisko naturalne skłoniła wiele firm do wyboru opakowań, które po produkcji nie tylko zajmują mało miejsca w magazynach, ale również można je łatwo poddać recyklingowi lub utylizacji np. biodegradacji. Wszystkie wymienione cechy niewątpliwie posiada tektura falista. Badaniem jej właściwości zajmuje się między innymi prof. UPP dr hab. inż. Tomasz Garbowski z Wydziału inżynierii Środowiska i Inżynierii Mechanicznej UPP. I szczerze poleca ten materiał.

– Tektura falista jest doskonałym materiałem opakowaniowym: jest lekka i jednocześnie wytrzymała, można na niej w łatwy sposób nadrukować nie tylko nazwę marki, ale też wielokolorowe grafiki – wylicza naukowiec. – Ponadto tekturę falistą można łatwo formować poprzez bigowanie wzdłuż odpowiednich linii w najbardziej wymyślne kształty, łatwo wycinać otwory o rozmaitych kształtach czy nacinać perforacje. Ta ostatnia cecha jest istotna w odniesieniu do opakowań gotowych do bezpośredniego umieszczenia na półce sklepowej (Shelf Ready Packaging) lub opakowań gotowych do bezpośredniej sprzedaży (Retail Ready Packaging) – czyli opakowań, które jednocześnie pełnią rolę pudła transportowego i pudełka wystawowego. Dzięki temu produkt wraz z opakowaniem po przetransportowaniu na miejsce umieszczany jest na półkach i po oderwaniu klapy wzdłuż odpowiednio zaprojektowanej perforacji jest gotowy do sprzedaży. Dzięki temu oszczędza się dużo czasu, co przynosi znaczące zyski dużym firmom handlowym.

Czym jest tektura falista? Jest materiałem pochodzenia organicznego, co, w dużym skrócie, oznacza, że podobnie jak papier do kserokopiarek, drukarek czy do produkcji zeszytów, książek, itp. wykonana jest z włókien celulozy. A właściwie każda z jej warstw osobno wytworzona jest z miliona drobnych włókien, które pierwotnie pozyskiwane są z drzew.

– Ktoś zapyta: cóż to za rozwiązanie, jeżeli do produkcji ekologicznego opakowania musimy ściąć drzewo? – prowokacyjnie pyta prof. Garbowski. – Tak naprawdę, do produkcji papieru i tektury ścinanych jest nieco więcej niż jedno drzew. Brzmi to bardzo makabrycznie, ale powszechnym jest ścinanie starych i sadzenie nowych drzew. Szczęśliwie do produkcji tektury można wykorzystać też włókna, które pochodzą z recyklingu. Ich jakość po każdym cyklu odzyskiwania jest nieco gorsza, ale swój żywot, podobnie jak koty, mogą powtórzyć ok. 7 razy. Wielokrotne wykorzystanie tych samych włókien pozwala w oczywisty sposób minimalizować ilość ściętych drzew, dlatego tak ważne jest segregowanie odpadków.

Wykorzystanie włókien wtórnych i biodegradowalność tektury falistej sprawia, że jest ona bardzo atrakcyjnym materiałem do produkcji różnych opakowań zastępujących opakowania z plastiku. Oczywiście nie można skupić się tylko na walorach ekologicznych czy estetycznych, ponieważ opakowanie tak naprawdę odgrywa znacznie ważniejszą rolę, jak zabezpieczenie towaru podczas przechowywania czy bezpieczny transport do miejsca przeznaczenia. Nośność pudeł z tektury falistej oraz wpływ wilgotności, rozmieszczenia otworów i perforacji, czy usytuowania klap jest stale badany.

– Dlatego badania naukowe, również na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, stały się integralną częścią odrębnej gałęzi przemysłu (tj. proekologiczna produkcja opakowań kartonowych) – podkreśla prof. Garbowski. – Producenci tego typu opakowań dążą do rozwiązań efektywnych, ekonomicznych i łatwych w użyciu, co skutkuje ciągłym, trwającym od wielu lat rozwojem badań wytrzymałościowych tektury przy wykorzystaniu różnych metod analitycznych, numerycznych i eksperymentalnych. Połączenie wiedzy naukowców z doświadczeniem producentów papieru oraz potrzeby nowoczesnego świata sprawiają, że z chwilą wyparcia plastiku z rynku opakowań, nieśmiało pojawia się nowy doskonały produkt, jakim jest proekologiczne opakowanie z papieru. Dlatego przyszłość należy do ekologicznie przyjaznych i biodegradowalnych materiałów, jakim bez wątpienia jest tektura falista.

Źródło: UPP