Prezydent Poznania powołał zespół do spraw zewnętrznych ogrodów wertykalnych oraz zielonych dachów. Ma on pomagać tym poznaniakom, którzy chcieliby takie dachy albo ogrody stworzyć we własnych domach.

Członkami zespołu są miejscy radni, społecznicy i urzędnicy. Teraz zajmują się opracowaniem zasad pomocy i promocją takich ogrodów wśród poznaniaków. Ma też powstać pilotażowy program wsparcia finansowego dla tych mieszkańców, którzy będą chcieli stworzyć ogród wertykalny, czyli zieloną ścianę – albo zielony dach. Projekt jest przeznaczony nie tylko dla osób prywatnych, ale też dla spółdzielni mieszkaniowych, właścicieli budynków użyteczności publicznej oraz obiektów wielkopowierzchniowych.

– Wszystkie podjęte działania mają na celu promocję zielonych ścian zewnętrznych i dachów. Zależy nam, aby powstawały one zarówno na już istniejących, jak i projektowanych budynkach – tłumaczy Przemysław Surdyk, zastępca dyrektora Wydziału Kształtowania i Ochrony Środowiska UMP, przewodniczący nowo powołanego zespołu. – Problem zanieczyszczenia powietrza budzi w Polsce coraz większe zainteresowanie opinii publicznej. Pojawia się szereg inicjatyw społecznych, służących poprawie tego stanu. Wyzwaniem dla miast jest likwidacja wysp ciepła i zimna, charakterystycznych dla dużych aglomeracji miejskich, wpływających negatywnie na lokalny klimat. Jednym z rozwiązań jest zwiększenie powierzchni biologicznie czynnych oraz zasłanianie łatwo nagrzewających się latem i wychładzających zimą ścian budynków. Pomoże w tym właśnie tworzenie ogrodów wertykalnych oraz zielonych dachów.

Dlaczego powstawanie zielonych powierzchni w mieście jest takie ważne?
– Zarówno zielone ściany, jak i dachy poprawiają komfort akustyczny – wylicza Przemysław Surdyk. – Redukują hałas na zewnątrz i wewnątrz budynku. Oczyszczają powietrze poprzez filtrowanie pyłów, przetwarzają CO2 w tlen w procesie fotosyntezy. Rośliny tworzą naturalną warstwę ogniotrwałą. Dają schronienie dla ptaków, motyli i pożytecznych owadów, co jest bardzo pożądane zwłaszcza zwartej zabudowie miejskiej.

Zielone przestrzenie w mieście podnoszą też komfort życia mieszkańców, bo poprawiają izolację termiczną, chroniąc budynki przed wahaniami temperatury, nadmiernym nasłonecznieniem czy deszczem i zatrzymują wodę deszczową w podłożu, a przy okazji oczyszczają ją. A porośnięty zielenią dom jest też bardziej atrakcyjny tak dla najemców, jak dla nabywców.

UMP

Badania naukowe dowodzą, że kontakt z roślinami ma wpływ na poprawę kondycji psychicznej i fizycznej. Dotyczy to także roślin we wnętrzach – twierdzą specjaliści z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Dr Piotr Czuchaj jest pracownikiem Katedry Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Sadownictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, a także autorem książki „Rośliny doniczkowe oczyszczające powietrze – w domu, w pracy, w szkole”. Wie więc wszystko o tym, jakie rośliny powinniśmy mieć w domach i z jakimi szukać kontaktu, by czuć się lepiej.

– W mieszkaniach rośliny najczęściej zaspokajają potrzeby estetyczne, poprawiają jakość powietrza, a przez wysiłek fizyczny wkładany w ich pielęgnację, mają pozytywny wpływ na naszą kondycję fizyczną – wylicza naukowiec. – Już sadzenie roślin w pojemnikach oddziałuje pozytywnie na nasze samopoczucie. Wykonywanie prac przy roślinach przez osoby schorowane i starsze wpływa nie tylko na kondycję fizyczną ale i psychiczną, np. zwiększa siłę i masę mięśni, przyczynia się do lepszej koordynacji ruchowej, obniża stres i agresję. Badania wśród chorych na schizofrenię potwierdziły, że wpatrywanie się przez kilka minut w niektóre gatunki roślin doniczkowych powoduje obniżenie ciśnienia krwi i częstotliwość uderzeń serca. Zielone rośliny mogą uspokajać, ale też działać depresyjnie.

Obecność roślin w pomieszczeniach znacząco wpływa też na poprawę jakości powietrza.
– Z licznych badań wynika, że umieszczenie roślin doniczkowych w biurach i klasach szkolnych zmniejsza występowanie bólów głowy, chorób gardła oraz poprawia samopoczucie przebywających w pomieszczeniach – mówi dr Czuchraj. – Uprawa roślin w pomieszczeniach przyczynia się także do zwiększenia wilgotności powietrza. Ma to istotne znaczenie, ponieważ współczesne materiały budowlane powodują jej obniżenie. Powietrze w nowych budynkach mieszkalnych i biurowych jest bardzo suche i sięga zaledwie 20-30 proc. Bardzo skutecznym sposobem zwiększania wilgotności powietrza w pomieszczeniach jest uprawa roślin, bo roślina podczas transpiracji wyparowuje wodę przez nadziemne organy. Im większa roślina, większa powierzchnia liści, tym bardziej roślina nawilża powietrze. Transpirowana przez rośliny para może zawierać substancje (fitoncydy), które wyciszają rozwój drobnoustrojów w powietrzu.

Rośliny we wnętrzach oprócz podwyższania wilgotności powietrza, wpływają także na jego jakość, bo oczyszczają powietrze ze szkodliwych związków lotnych. Według Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska w pomieszczeniach, zwłaszcza biurowych może być nawet 900 różnych szkodliwych związków, a niektóre z nich przekraczają normy nawet ponad stukrotnie.
– Przyczyn złej jakości powietrza w pomieszczeniach jest kilka – tłumaczy dr Czuchraj – ich szczelność, niewłaściwa wentylacja, niska wilgotność względna powietrza, emisje substancji toksycznych, wydzieliny biologiczne. Wśród zanieczyszczeń toksycznymi związkami lotnymi są: formaldehyd, ksylen, toluen, benzen, trójchloroetylen, etylen i alkohole. Źródłem tych związków są w dużej mierze materiały budowlane, elementy wykończenia wnętrz, farby, lakiery oraz sprzęt biurowy, zwłaszcza drukarki. Związki te powodują podrażnienia błon śluzowych, zawroty i bóle głowy, znużenie, nudności, biegunki, niektóre są nawet rakotwórcze. Są nawet określone symptomy związane z tzw. zespołem chorego budynku, jak: alergie, astma, zmęczenie, ból głowy, zaburzenia systemu nerwowego oraz trudności z oddychaniem. Na podstawie licznych badań wykazano, że obecność żywych roślin w pomieszczeniach korzystnie wpływa na samopoczucie oraz zdrowie człowieka.

Rośliny do dekoracji wnętrz dzieli się pod względem walorów ozdobnych na gatunki o ozdobnych kwiatach i o ozdobnych liściach. Pod względem estetycznym ciekawsze są rośliny kwitnące, gdzie misterna budowa kwiatów zawsze wzbudza podziw. Jednak biorąc pod uwagę funkcje oczyszczania powietrza z toksyn i podnoszenia jego wilgotności, korzystniej jest uprawiać rośliny o ozdobnych liściach.

– Do dekoracji pomieszczeń dysponujemy dziś około 1000 różnych taksonów roślin – podkreśla dr Czuchraj. – Są one zróżnicowane pod względem przynależności systematycznej, pochodzenia i wyglądu zewnętrznego. Do najbardziej efektywnych roślin w usuwaniu formaldehydu z powietrza należy popularna paproć – nefrolepis wysoki, palmy – złotowiec lśniący oraz daktylowiec karłowy, draceny: deremeńska, obrzeżona i wonna, popularny storczyk – falenopsis, figowce – benjamiński i sprężysty, epipremnum złociste, skrzydłokwiat i wiele innych gatunków. Podsumowując: każda roślina we wnętrzu korzystnie oddziałuje na nasze samopoczucie i jakość powietrza w pomieszczeniach.

UPP