Apel poległych, race zapalone przez kibiców i przemówienie prezydenta Andrzeja Dudy. Wyjątkowo uroczyście wypadły obchody Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, obchodzonego w tym roku jako ogólnopolskie po raz pierwszy.
Uroczystość rozpoczęła się od dźwięku syren i zapalenia rac w hołdzie powstańcom w całym centrum Poznania, a przede wszystkim – wokół pomnika Powstańców Wielkopolskich u zbiegu Wierzbięcic i Królowej Jadwigi. W tym roku, tak samo jak rok temu, odbywały się z ograniczoną liczbą gości ze względu na pandemię.
13 lat pielgrzymowania do Warszawy
Marszałek Marek Woźniak, główny organizator obchodów, przypomniał, że samorząd Wielkopolski od kilkunastu lat walczył o ogólnopolskie uznanie dla wielkopolskiej walki o wolność, między innymi odwiedzając co roku 28 grudnia Warszawę i składając hołd Powstańcom Wielkopolskim przy Grobie Nieznanego Żołnierza oraz na Powązkach.
– Po 13 latach pielgrzymowania każdego roku do Warszawy nie spotykamy się już z wyrazami zdumienia, ale przeciwnie, z wyrazami sympatii i życzliwości – mówił Marek Woźniak. – Dziś zamykamy ten rozdział historii powstańczej i dzięki życzliwości pana prezydenta Andrzeja Dudy możemy po raz pierwszy świętować Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.
Marszałek podziękował także prezydentowi za podpisanie ustawy, dzięki której dzień wybuchu Powstania Wielkopolskiego stał się świętem narodowym, a także posłom i senatorom za jednomyślne głosowanie w tej sprawie, ponad podziałami politycznymi. Życzył także władzom Poznania, by zyskały wsparcie finansowe dla budowy nowego gmachu Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości, którego oddziałem jest Muzeum Powstania Wielkopolskiego, i by budowa rozpoczęła się jak najszybciej. Jak zapowiedział, deklaruje swoje pełne wsparcie i jest pełen optymizmu w tej kwestii.
Aby cała Polska czciła to wydarzenie
Prezydent Andrzej Duda, który przemawiał jako drugi, przede wszystkim podziękował za zaproszenie na Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.
– To inicjatywa oddolna, można powiedzieć, że jest to tutaj od pokoleń przyjęte, że ważne idee rodzą się tak po prostu, w zaciszu domowym, na przyjacielskim spotkaniu, gdzie rozmawia się o ważnych sprawach, bo polskie sprawy zawsze były sercu Wielkopolan i sercu Wielkopolski – mówił prezydent.
Andrzej Duda podkreślił też, jak cieszy się, że ta ustawa została uchwalona.
– Cieszę się, że tu w Poznaniu i w Wielkopolsce czczenie rocznicy Powstania Wielkopolskiego uważacie za swój obowiązek – mówił. – Ale jako prezydent Rzeczpospolitej Polskiej powiem, że macie prawo domagać się, aby cała Polska czciła to powstanie jako jedno z najważniejszych wydarzeń związanych z odzyskaniem przez Polskę niepodległości ponad sto lat temu.
Andrzej Duda zwrócił też uwagę na charakterystyczną cechę powstania – że przy całym uporządkowaniu i doskonałej organizacji Wielkopolan bardzo trudno odtworzyć skład poszczególnych oddziałów powstańczych. Już po kilku dniach powstańcza armia liczyła 70 tysięcy ludzi, kilka dni później – 100 tysięcy. Ale jego zdaniem działo się tak dlatego, że w Wielkopolsce ludzie mieli do życie bardzo pragmatyczne podejście: chcieli wolnej Polski, więc chwycili za broń i walczyli, a kiedy zwyciężyli, po prostu wrócili do codziennej pracy, nie traktując swojej walki w powstaniu jako czegoś nadzwyczajnego. Dla nich to było oczywiste, że trzeba walczyć za ojczyznę.
– To z historycznego punktu widzenia utrudnia identyfikację wszystkich powstańców – podsumował prezydent. – Ale dzięki nim odrodzona Polska mogła być jednością. Bo jak mogłaby istnieć Polska bez Ostrowa Tiumskiego, Ostrowa Lednickiego, Gniezna, Poznania, tej kolebki piastowskiej? To waszym dziadkom i pradziadkom zawdzięczamy, że Polska odrodziła się w całości. Cześć i chwała bohaterom!
