Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wzrośnie z obecnych 4 tysięcy do 7 tysięcy złotych. Świadczenie ma pomóc w pokryciu kosztów ostatniego pożegnania. Co ważne, od marca 2026 r. kwota ta będzie podlegała waloryzacji inflacyjnej. Przedstawiamy kompletny przewodnik po zasadach przyznawania tego świadczenia.
Wzrost kwoty i nowe zasady waloryzacji
Podwyżka zasiłku pogrzebowego z 4 do 7 tysięcy złotych wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku. Jest to świadczenie wypłacane na pokrycie wydatków związanych z organizacją pochówku. W 2024 roku ZUS wypłacił blisko 360 tysięcy takich zasiłków na łączną kwotę 1,44 miliarda złotych.
Kolejna istotna zmiana czeka nas 1 marca 2026 roku. Od tego dnia wysokość zasiłku będzie dostosowywana do wzrostu cen, jeśli inflacja w roku poprzednim przekroczy 5%.
Statystyki regionalne
W Wielkopolsce w 2024 roku wypłacono 30,5 tysiąca zasiłków pogrzebowych. Najwięcej świadczeń rozdzielił II Oddział ZUS w Poznaniu – 9,9 tysiąca. Kolejne miejsca zajęły oddziały w: Ostrowie Wielkopolskim (9,1 tys.), I Oddział w Poznaniu (7,9 tys.) oraz oddział w Pile (3,6 tys.).
Kto może otrzymać zasiłek pogrzebowy?
Pełną kwotę zasiłku (4 tys. zł do końca 2025 r., a od 2026 r. – 7 tys. zł) otrzymują członkowie rodziny zmarłego, który był ubezpieczony w ZUS (np. pracownik, emeryt, rencista). Wypłata następuje niezależnie od faktycznie poniesionych kosztów pogrzebu.
Osobie niebędącej krewnym zmarłego wypłaca się kwotę odpowiadającą rzeczywistym wydatkom, nie wyższą jednak niż ustalony limit. Gdy koszty pokrywa kilka podmiotów, świadczenie dzieli się między nie proporcjonalnie.
Krąg uprawnionych
Prawo do zasiłku ma każdy, kto poniósł wydatki na pogrzeb osoby ubezpieczonej lub jej bliskiego. Do grona bliskich zalicza się m.in.: współmałżonka, rodziców, dzieci (w tym przysposobione i z rodziny zastępczej), rodzeństwo, dziadków, wnuki oraz osoby pozostające pod opieką prawną.
Świadczenie może być także wypłacone pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi lub instytucji religijnej, pod warunkiem udokumentowania poniesionych kosztów.
Jakie koszty kwalifikują się do zwrotu?
ZUS uwzględnia wyłącznie wydatki udokumentowane rachunkami, które zostały poniesione pomiędzy chwilą śmierci a dniem zakończenia pochówku.
Do kosztów, które nie podlegają refundacji, należą m.in.: zakup nagrobka, opłata zakładu pogrzebowego za złożenie wniosku w ZUS, wydatki na kwiaty czy przyjęcie kondolencyjne.
Procedura składania wniosku
Wniosek o zasiłek pogrzebowy (druk Z-12) można złożyć:
- osobiście w oddziale ZUS,
- przesłać pocztą,
- wysłać przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) lub aplikację eZUS,
- za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego.
Sam formularz można przesłać elektronicznie lub pocztą, jednak do rachunków wymagane są oryginały lub kopie poświadczone przez bank.
Wymagane załączniki
Do wniosku należy dołączyć:
- Odpis skrócony aktu zgonu (oddział ZUS może go pobrać samodzielnie na żądanie wnioskodawcy).
- Dokument potwierdzający pokrewieństwo lub powinowactwo (np. skrócony odpis aktu urodzenia).
- Zaświadczenie od płatnika składek o objęciu zmarłego ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi (nie dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i ich współpracowników).
Ważne terminy
Komplet dokumentów należy złożyć w ZUS w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby ubezpieczonej. Jeśli pogrzeb odbył się później (np. z powodu trudności w odnalezieniu ciała lub jego identyfikacji), termin liczy się od dnia pochówku.
