Urocze wiewiórki rude, które spotkamy w poznańskich parkach, to dzikie zwierzęta objęte ścisłą ochroną. Choć chętnie podchodzą do ludzi, nasze nieprzemyślane zachowania – jak karmienie z ręki czy spuszczanie psów ze smyczy – stanowią dla nich poważne zagrożenie. W trosce o ich bezpieczeństwo i dobrostan w parkach, m.in. na Cytadeli, pojawiły się specjalne karmniki.
Dzikie, nie oswojone: podstawowe zasady współistnienia
Wiewiórki rude, zamieszkujące parki Poznania, są gatunkiem chronionym. Pomimo swej ufności i pozornej oswojenia, pozostają dzikimi zwierzętami. Nadmierna ingerencja człowieka w ich życie może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Najczęstsze błędy, które popełniamy
Do głównych zagrożeń dla wiewiórek, wynikających z ludzkich zachowań, należą:
- Psy bez smyczy: Pozostawione luzem czworonogi często gonią wiewiórki. Dla psa to zabawa, dla gryzonia – źródło ogromnego stresu, szczególnie niebezpiecznego w okresie lęgowym, gdy samice wychowują młode.
- Ręczne karmienie: Próby karmienia z ręki powodują, że wiewiórki tracą naturalne instynkty obronne i zwiększa się ryzyko konfliktów. Należy też pamiętać o potencjalnym ryzyku przenoszenia chorób, w tym wścieklizny.
- Nieodpowiednie dokarmianie: Rozsypywanie orzechów na ziemi skutkuje tym, że pokarm zjadany jest głównie przez ptaki, a teren ulega zaśmieceniu.
Rozwiązania, które pomagają: dedykowane karmniki
Aby pomóc wiewiórkom w sposób bezpieczny i kontrolowany, w poznańskich parkach, w tym na terenie Cytadeli oraz w lasku zwanym potocznie „wiewiórkowym”, zainstalowano specjalne karmniki. Są to drewniane budki wyposażone w mechanizm podnoszonego daszka oraz przezroczystą osłonę uniemożliwiającą dostęp ptakom. Część konstrukcji posiada dodatkowo poidełka i tablice informacyjne. Korzystanie z takich punktów dokarmiania gwarantuje, że pokarm – najlepiej orzechy laskowe lub włoskie – trafi do właściwych odbiorców, zwłaszcza w trudnym, zimowym okresie.
Rola wiewiórek w ekosystemie parku
Jak podkreśla dr inż. Anna Wierzbicka z Katedry Łowiectwa i Ochrony Lasu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, wiewiórki pełnią ważną funkcję w miejskim ekosystemie. Żywią się nasionami, orzechami, ale także jajami i pisklętami ptaków. Są też naturalnymi sadzonkami lasu – zapominając o części ukrytych zapasów, przyczyniają się do rozsiewania roślin.
Ochrona gatunkowa i cykl życiowy
Wiewiórki w Polsce podlegają ścisłej ochronie prawnej. Samice rodzą od jednego do trzech miotów rocznie. Ciąża trwa około 40 dni, co oznacza, że przez większą część roku ich organizmy są mocno obciążone wychowaniem potomstwa. Wszelkie działania stresogenne, jak płoszenie przez psy czy ludzi, są w tym czasie szczególnie dotkliwe.
