Samorządy z Metropolii Poznań, takie jak miasto Poznań oraz miejscowości Luboń, Swarzędz, Mosina, Tarnowo Podgórne, Czerwonak, Pobiedziska, Oborniki, Puszczykowo i Buk, realizują inicjatywę mającą na celu zwiększenie zieleni, poprawę warunków życia dla lokalnych społeczności oraz lepsze dostosowanie do skutków zmian pogodowych. Wartość całego przedsięwzięcia wynosi około 76,4 miliona złotych, z czego 70 procent kosztów kwalifikujących się pokrywa dofinansowanie z funduszy unijnych, czyli niemal 44 miliony złotych.
Szczegóły finansowania i ramy programu
Inicjatywa nosi nazwę „Wsparcie małej retencji wodnej i rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury na obszarze Metropolii Poznań – Etap II”. Według Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego, projekt wpisuje się w Program Fundusze Europejskie dla Wielkopolski na lata 2021-2027, znany jako FEW. Środki te pochodzą z unijnego budżetu i mają wspierać działania ekologiczne w regionie.
Całkowity budżet przedsięwzięcia szacowany jest na blisko 76,4 miliona złotych. Poziom wsparcia z funduszy europejskich obejmuje 70 procent wydatków kwalifikujących się, co przekłada się na około 44 milionów złotych pomocy finansowej. Jak informuje urząd marszałkowski, takie inwestycje pomagają w radzeniu sobie z wyzwaniami środowiskowymi.
Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak wskazuje, że jednostki samorządu terytorialnego i ich stowarzyszenia aktywnie sięgają po te fundusze, aby ograniczyć braki w dostępie do wody oraz poprawić zarządzanie zasobami hydrologicznymi. Te działania realizowane są w ramach priorytetu „Fundusze europejskie dla zielonej Wielkopolski” programu FEW na okres 2021-2027.
Kontekst klimatyczny i główne cele
Obszar objęty projektem leży w strefie, gdzie obserwuje się podnoszenie średnich temperatur powietrza, częstsze występowanie upalnych dni, pogorszenie bilansu wodnego prowadzące do okresów suszy oraz rosnące zagrożenia związane z intensywnymi opadami deszczu. Zjawiska te coraz mocniej wpływają na Wielkopolskę, w tym na teren Metropolii Poznań.
Planowane prace mają na celu ograniczenie rozmiarów i częstotliwości miejskich wysp ciepła, ustabilizowanie lokalnego klimatu, utrzymanie wysokiej różnorodności biologicznej, zabezpieczenie zasobów wodnych oraz zmniejszenie ryzyka susz. Te elementy łączą się w kompleksowe podejście do adaptacji otoczenia miejskiego.
Projekt skupia się na poprawie retencji wody i rozwoju infrastruktury zielonej, co bezpośrednio odpowiada na te potrzeby.
Działania w Poznaniu i Luboniu
W Poznaniu władze miejskie zajmą się odnowieniem ulic Kościelnej i Alei Marcinkowskiego. Dodatkowo powstaną nowe przestrzenie rekreacyjne, w tym park kieszonkowy w pobliżu ulicy Mickiewicza, prace modernizacyjne w parku Tysiąclecia, skwer na styku Hetmańskiej i Rolnej, a także zagospodarowanie terenów wokół szkół – Liceum Ogólnokształcącego nr III oraz Szkół Podstawowych nr 9 i nr 23.
W Luboniu miasto zamierza stworzyć dwa nowe tereny zielone: Park Nowe Ogrody oraz Plac Targowy wyposażony w park kieszonkowy. Te inwestycje, jak informuje Urząd Marszałkowski, przyczynią się do zwiększenia powierzchni zadrzewionej i poprawy jakości powietrza w mieście.
Oba zadania wpisują się w szerszy plan, gdzie nacisk kładziony jest na integrację zieleni z przestrzenią miejską, co pomaga w łagodzeniu efektów urbanizacji.
Inwestycje w pozostałych gminach
W Swarzędzu gmina zbuduje system kanalizacji deszczowej oraz rów pełniący funkcję zbiornika retencyjno-infiltracyjnego. W Mosinie przebudowany zostanie Park Budzyń, z wzmocnieniem zdolności do gromadzenia wody i łagodzenia miejskiego klimatu. Tam także zwiększy się ilość roślinności, w tym poprzez ogrody deszczowe w wybranych punktach, co wspomoże retencję opadów.
Gmina Tarnowo Podgórne rozbuduje istniejące instalacje wodne i doda nową infrastrukturę. W Czerwonaku pojawi się zbiornik retencyjny z towarzyszącymi elementami w Dolinie Strugi Kicińskiej. Pobiedziska planują cztery parki w mieście, jeden w Biskupicach oraz poprawę terenów zielonych w Jerzykowie, Górze, Pomarzanowicach i Kołacie, by lepiej wchłaniały wodę.
W Obornikach system zarządzania wodami opadowymi i roztopowymi zainstalowany zostanie przy Szkole Podstawowej nr 4, a także powstaną 18 zielonych przystanków autobusowych. Puszczykowo wybuduje zbiornik retencyjno-infiltracyjny z kanalizacją deszczową, odnowi rynek i skwer oraz doda kanalizację w dwóch miejscach. W Buku zbiornik retencyjny z zagospodarowaniem terenu powstanie w mieście, a istniejące stawy w Kalwach, Pawłówku, Szewcach, Sznyfinie i Wielkiej Wsi przejdą modernizację.
Działania edukacyjne i promocyjne
Stowarzyszenie Metropolia Poznań odpowiedzialne będzie za kampanie informacyjne, promocyjne oraz edukacyjne. Te elementy mają podnieść świadomość mieszkańców na temat znaczenia retencji wodnej i zielonej infrastruktury.