1 sierpnia 2025 roku o godzinie 17:00 w Poznaniu zabrzmiały syreny alarmowe, które przypomniały mieszkańcom stolicy Wielkopolski o 81. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Uroczystości upamiętniające ten historyczny moment odbyły się przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego oraz Armii Krajowej.
Ceremonię uświetnili przedstawiciele władz samorządowych, kombatantów oraz instytucji centralnych. W imieniu mieszkańców Poznania kwiaty pod pomnikiem złożyli Marcin Gołek – zastępca prezydenta miasta oraz Grzegorz Ganowicz – przewodniczący rady miejskiej.
Wyzwania współczesnego patriotyzmu
Podczas swojego wystąpienia zastępca prezydenta Poznania podkreślił znaczenie edukacji historycznej młodego pokolenia. Marcin Gołek zwrócił uwagę na konieczność wypracowania nowych metod przekazu, które skutecznie dotarłyby do współczesnej młodzieży. Według niego istotne jest pokazanie prawdziwego oblicza wojny – nie jako romantycznego zrywu, lecz jako źródła bólu, cierpienia oraz śmierci.
Polityk nawiązał również do aktualnej sytuacji międzynarodowej, wskazując na przykład walczącej Ukrainy. Podkreślił, że współczesny patriotyzm oznacza gotowość do obrony ojczyzny w razie zagrożenia.
Pamięć o Władysławie Cieplaku
Tradycyjnie podczas poznańskich uroczystości przybliżono sylwetkę konkretnego uczestnika powstania. W tym roku uhonorowano pamięć Władysława Cieplaka, znanego pod pseudonimem „Giewont”. We wrześniu 1939 roku przebywał on w Poznaniu, gdzie służył jako przyboczny harcmistrza.
8 września tego samego roku przedostał się do Warszawy, gdzie włączył się w działalność Wojennego Pogotowia Harcerzy. Od marca 1940 roku aktywnie uczestniczył w konspiracji, pełniąc między innymi funkcję kierownika kolportażu Głównej Kwatery Szarych Szeregów. Po aresztowaniu Jana Bytnara przez Gestapo, Cieplak wraz z innymi harcerzami organizował akcję odbicia „Rudego” z rąk okupanta.
Władysław Cieplak brał czynny udział w Powstaniu Warszawskim, gdzie zginął 30 sierpnia 1944 roku podczas nalotu niemieckiego lotnictwa.
Przebieg uroczystości
Po odczytaniu Apelu Pamięci delegacje złożyły wiązanki kwiatów pod pomnikiem. Następnie uczestnicy ceremonii udali się do Kościoła Dominikanów, gdzie kontynuowano składanie kwiatów w krużgankach świątyni, przy tablicy upamiętniającej żołnierzy Armii Krajowej.
Wcześniejszym punktem programu była msza święta odprawiona o godzinie 15:30 w kościele Najświętszego Zbawiciela przy ulicy Fredry. Nabożeństwo zostało celebrowane w intencji poległych podczas Powstania Warszawskiego. Również tam złożono kwiaty przed pamiątkową tablicą.
Historyczne tło wydarzenia
Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku punktualnie o godzinie 17:00. Polscy powstańcy zaatakowali niemieckie pozycje na obszarze okupowanej stolicy, mając na celu wyzwolenie miasta przed nadejściem wojsk radzieckich. Po 63 dniach heroicznej walki, 3 października podjęto bolesną decyzję o kapitulacji.
Bilans powstania był tragiczny – zginęło około 18 tysięcy żołnierzy oraz ponad 200 tysięcy cywilnych mieszkańców Warszawy. To wydarzenie na zawsze zapisało się w polskiej historii jako symbol bohaterstwa i poświęcenia w walce o wolność.
