Poznań rozpoczął prace nad lokalną Kartą Praw Osób w Kryzysie Bezdomności. Inicjatywa, inspirowana dokumentem Rzecznika Praw Obywatelskich, ma na celu zapewnienie równego traktowania i ochronę godności osób bez dachu nad głową. Równolegle w życie wchodzi nowelizacja przepisów, która podnosi standardy w schroniskach i noclegowniach. Temat wprowadzenia karty poruszyła w swojej interpelacji radna Magdalena Antolczyk.
Samorządowa inicjatywa na rzecz godności
W odpowiedzi na apel wicewojewody wielkopolskiego, władze Poznania potwierdziły opracowanie miejskiej wersji Karty Praw Osób w Kryzysie Bezdomności. Prace mają ruszyć w pierwszej połowie 2026 roku w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi. Jak podkreślono, dokument nie stworzy nowych obowiązków finansowych, ponieważ wymienione w nim prawa już wynikają z konstytucji i ustaw. Jego celem jest przede wszystkim uwrażliwienie administracji oraz stworzenie mechanizmów egzekwowania istniejących przepisów.
Kluczowe obszary ochrony
Karta skoncentruje się na praktycznej realizacji fundamentalnych praw. Wśród priorytetów wymienia się m.in.:
- prawo do wychodzenia z kryzysu bezdomności,
- tymczasowe zakwaterowanie w godnych warunkach,
- możliwość wykonywania niezbędnych czynności życiowych,
- swobodne korzystanie z przestrzeni publicznej,
- dostęp do sanitariatów,
- opiekę medyczną w stanach zagrożenia życia,
- realizację prawa wyborczego.
Nowe standardy w placówkach
Równolegle do prac nad Kartą, w życie weszła nowelizacja rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 28 lipca 2025 roku. Zmiany dotyczą podniesienia minimalnych standardów w placówkach dla osób bezdomnych, takich jak noclegownie, schroniska czy ogrzewalnie.
Co się zmienia?
Nowe przepisy wprowadzają szereg udogodnień i usprawnień. Wśród najważniejszych nowości znajdują się:
- dopuszczenie pomocy wolontariuszy przy świadczeniu usług,
- szczegółowe wymagania dotyczące łazienek i toalet,
- jasne procedury napraw i usuwania usterek,
- obowiązek prowadzenia rozmów motywujących i informowania o dostępnych formach wsparcia,
- zapewnienie dostępu do internetu,
- wydłużenie godzin pracy ogrzewalni z możliwością funkcjonowania całodobowego podczas silnych mrozów,
- serwowanie gorących posiłków.
Działania zespołowe
Nad ostatecznym kształtem poznańskiej Karty pracować będzie zespół złożony z przedstawicieli organizacji pozarządowych, Urzędu Miasta oraz podległych mu jednostek. Podstawą dla lokalnego dokumentu będzie wzór przesłany samorządom przez Rzecznika Praw Obywatelskich, opracowany w oparciu o standardy europejskie. Główną ideą jest uznanie, że sytuacja kryzysowa nie pozbawia człowieka podstawowych praw, a obowiązkiem władz jest zapewnienie mechanizmów ich ochrony wszystkim mieszkańcom, bez wyjątku.
