Po ponad wieku istnienia Palmiarnia Poznańska przejdzie kompleksową modernizację. Roboty przygotowawcze już się rozpoczęły, a samą przebudowę zaplanowano na lata 2028-2030. Dzięki unijnemu finansowaniu w wysokości blisko 163 mln zł historyczny obiekt zostanie dostosowany do współczesnych standardów, zyskując nowe atrakcje dla zwiedzających, przy jednoczesnej ochronie unikatowej kolekcji roślin.
Perła Poznania czeka na zmianę
Palmiarnia Poznańska, działająca nieprzerwanie od 1911 roku, to jeden z najcenniejszych zabytkowych obiektów miasta. Jej kolekcja, którą udało się ocalić po zniszczeniach wojennych dzięki zaangażowaniu prywatnych darczyńców, liczy obecnie około 1100 gatunków roślin egzotycznych, rozmieszczonych w dziesięciu pawilonach tematycznych. Wśród nich znajdują się okazy zagrożone wyginięciem w naturze oraz prawdziwe skarby, jak międzywojenna oliwka europejska czy liczący około 400 lat sagowiec australijski. Od 15 lat pełni oficjalnie funkcję ogrodu botanicznego, służąc nie tylko wystawom, ale również badaniom naukowym i edukacji.
Modernizacja z poszanowaniem historii
Ze względu na wpis do rejestru zabytków – zarówno budynek palmiarni, jak i cały Park Wilsona – wszystkie projekty zmian konsultowane są z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Przebudowa ma na celu uratowanie unikatowych, trudnych do odtworzenia ekosystemów roślinnych oraz dostosowanie infrastruktury do aktualnych norm prawnych, technologicznych i europejskich standardów.
Co się zmieni w palmiarni?
Zakres prac jest bardzo szeroki. Kluczowe będzie zwiększenie energooszczędności obiektu poprzez wymianę szyb w pawilonach, co poprawi dopływ naturalnego światła i obniży koszty eksploatacji. Zmodernizowane zostanie również ogrzewanie, niezbędne dla tropikalnych roślin. Pojawią się nowoczesne systemy automatycznie regulujące wentylację, zacienianie i oświetlenie.
Zmiany obejmą także strefę dla odwiedzających. Przebudowane zostanie główne wejście, rozebrana i odbudowana kawiarnia oraz budynek akwarium, w którym powstaną duże zbiorniki dla ryb rzecznych z Ameryki Południowej. Największą nową atrakcją mają być ścieżki na wysokości koron roślin oraz taras widokowy.
Błękitno-zielona infrastruktura wokół obiektu
Renowacji poddane zostanie także otoczenie palmiarni. Wprowadzone zostaną elementy tzw. błękitno-zielonej infrastruktury, czyli rozwiązania wspomagające gromadzenie wody deszczowej dzięki zastosowaniu przepuszczalnych nawierzchni i odpowiednio dobranych gatunków roślin.
Harmonogram prac i ochrona przyrody
Jak wskazuje Justyna Litka, prezes Poznańskich Inwestycji Miejskich, rozbudowany zakres robót oraz specyfika obiektu wymuszają szczegółowe planowanie. Prace przy szklanych dachach, jak rozbiórki, będą mogły odbywać się wyłącznie wiosną i latem, aby chronić wrażliwe rośliny przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Nad bezpieczeństwem kolekcji czuwać będą inspektor zieleni oraz ogrodnicy palmiarni.
Na czas intensywnych prac budowlanych obiekt zostanie zamknięty dla zwiedzających. Stopniowe otwieranie kolejnych pawilonów planowane jest do końca 2028 roku, a całkowite zakończenie modernizacji przewidziano na 2030 rok.
Przekształcenia w Parku Wilsona
Prace przygotowawcze w parku już trwają. W związku z potrzebą zapewnienia dostępu dla ekip budowlanych podjęto decyzję o przesadzeniu 7 drzew i 8 grup krzewów. Usunięto natomiast 14 drzew, głównie w złej kondycji fitosanitarnej, oraz 8 grup krzewów. Decyzje te poprzedziły szczegółowe badania dendrologiczne.
Plan zakłada jednak znaczące wzbogacenie zieleni. W zamian posadzonych zostanie 27 nowych drzew – prawie dwukrotnie więcej niż usunięto – oraz odpowiednia liczba krzewów. Projekt nasadzeń, zatwierdzony przez konserwatora zabytków i dopasowany do historycznego charakteru parku, zapewni, że najstarszy publiczny park w Poznaniu zachowa swoją wartość rekreacyjną.
Finansowanie z Krajowego Planu Odbudowy
Środki na tę kosztowną inwestycję, blisko 163 mln zł, pochodzą z preferencyjnej pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego, finansowanej z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Dzięki tym funduszom poznańska perła modernizmu wejdzie w nowy etap, łącząc ochronę dziedzictwa z nowoczesnością.
