W przestrzeni Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza pojawił się monument upamiętniający wybitnego podróżnika i przyrodnika. Popiersie Pawła Edmunda Strzeleckiego stanęło przed budynkiem Collegium Geographicum, co jest efektem propozycji ufundowania pomnika przez prezesa poznańskiej firmy.
Kulisy powstania rzeźby
Pomysł sfinansowania pomnika pojawił się wiosną tego roku. Pomysłodawcą jest Janusz Tomaszkiewicz, który pełni funkcję prezesa zarządu poznańskiej firmy Envirotech. Jak tłumaczy prof. Grzegorz Rachlewicz, dziekan Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych, inicjator projektu jest wielkim pasjonatem ochrony dorobku naukowego badacza.
Proces stawiania monumentu wymagał formalnych zgód. Po uzyskaniu akceptacji rektor UAM prof. Bogumiły Kaniewskiej, odpowiednie wnioski złożyli dziekani Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych oraz Wydziału Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej. Wniosek ten został pozytywnie rozpatrzony przez Senat UAM na majowym posiedzeniu. Rzeźbę wykonał prof. Wojciech Koronowski, artysta związany z Uniwersytetem Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Pomnik odsłonięto uroczyście w czwartek.
Światowe wyprawy i odkrycia
Paweł Edmund Strzelecki urodził się 20 lipca 1797 roku w Głuszynie, która obecnie stanowi dzielnicę Poznania. W latach 1834-1843 odbył samodzielną podróż dookoła świata. W tym okresie badał złoża mineralne, budowę geologiczną, roślinność oraz klimat w obu Amerykach, Australii i Oceanii.
Szczególnie istotne analizy prowadził w Australii oraz na Tasmanii. To właśnie tam zbadał region Gippsland i zdobył najwyższy szczyt Alp Australijskich w 1840 roku, nadając mu nazwę Góra Kościuszki (Mount Kosciuszko). Jego renomę w środowisku naukowym ugruntowała publikacja z 1845 roku pod tytułem „Physical Description of New South Wales and Van Diemen’s Land”, będąca szczegółowym opisem geologicznym Nowej Południowej Walii i Tasmanii.
Działalność społeczna i pamięć
Po powrocie do Europy Strzelecki osiedlił się w Wielkiej Brytanii. Angażował się w pomoc potrzebującym, organizując między innymi dostawy żywności dla dzieci w czasie wielkiego głodu w Irlandii, który trwał w latach 1845-1849. Za swoje osiągnięcia w nauce i pracy społecznej otrzymał liczne brytyjskie odznaczenia.
Badacz zmarł 6 października 1873 roku w Londynie. Jego szczątki sprowadzono do Polski w 1997 roku, gdzie zostały złożone w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu. Pamięć o nim utrwalono w nazwach geograficznych – m.in. Pustyni Strzeleckiego, Gór Strzeleckiego, szczytu, zatoki oraz parku narodowego.
Nowy monument nie jest jedynym miejscem pamięci w Poznaniu i okolicach. Wcześniej powstały tablice pamiątkowe na murach kościoła w Głuszynie, na ścianie Domu Polonii na Starym Rynku oraz przy krypcie na kościele Św. Wojciecha. Znajduje się również pomnik przy dworku w Koszutach.