W nocy z 16 na 17 maja 2026 roku Poznań po raz kolejny zamieni się w miasto otwartych muzeów, galerii i instytucji. Ponad 70 placówek, w tym uczelnie, biblioteki i centra kultury, udostępni swoje zbiory i przestrzenie, a także zaprosi do miejsc na co dzień niedostępnych – od teatrów po komendę policji. Organizatorzy, Estrada Poznańska i Muzeum Narodowe, przygotowali program podzielony na cztery główne ścieżki: technologię od retro do sztucznej inteligencji, odkrywanie zakazanych stref, kulturę angażującą wszystkie zmysły oraz rozbudowaną ofertę samego Muzeum Narodowego.
Bogactwo i różnorodność programu
Jak podkreśla zastępca prezydenta Poznania Jędrzej Solarski, Noc Muzeów to jedno z najważniejszych wiosennych wydarzeń kulturalnych w mieście. Władze miasta włączą się w nie pokazem wideomappingu 3D zatytułowanym „Światło nieistniejącej kolegiaty”. Dyrektor Estrady Poznańskiej Małgorzata Kempa, koordynująca imprezę wraz z Muzeum Narodowym, zwraca uwagę na szeroki wachlarz propozycji – od placówek działających na co dzień po te, które zwykle pozostają zamknięte dla publiczności. Dyrektor Muzeum Narodowego Tomasz Łęcki przypomina, że poznańska edycja wywodzi się z globalnej tradycji zapoczątkowanej właśnie przez to muzeum, a z czasem dołączyły kolejne instytucje, chcące zaprezentować swoją działalność w wyjątkowej atmosferze nocy. Organizatorzy radzą, by zwiedzający śledzili program według czterech motywów przewodnich: rozwój technologii od przeszłości po sztuczną inteligencję, wejście w zakazane strefy, kulturę stymulującą wszystkie zmysły oraz rozbudowaną działalność Muzeum Narodowego i jego filii.
Technologie – od retro do AI
Wśród atrakcji technologicznych znajdą się zarówno eksponaty z historii informatyki, jak i rozważania o sztucznej inteligencji. Najsilniej ten motyw widać w nowych, niszowych placówkach. Poznańskie Muzeum Gier i Komputerów udostępni ponad 40 stanowisk interaktywnych oraz pierwszy komputer Elona Muska. Poznańskie Muzeum Kultury Cyfrowej obchodzi rok działalności i zaprezentuje działające maszyny Commodore i Atari. Z kolei Atari Muzeum zaprasza do testowania konsol Nintendo, Commodore i Atari.
Do tego nurtu włączają się także znane instytucje. Centrum Kultury Zamek organizuje zajęcia o robotyce i AI, w tym wykłady o interakcjach człowiek-maszyna oraz wystawę „AI – Algorytmy Iluzji”. Centrum Szyfrów Enigma proponuje samodzielne zwiedzanie z przewodnikami audio poświęcone kryptologii.
Miejsca na co dzień niedostępne
Kluczowym elementem Nocy Muzeów jest możliwość zobaczenia przestrzeni zazwyczaj zamkniętych dla zwiedzających. W Teatrze Polskim w Poznaniu odbędą się „Przechadzki teatralne” po zapleczu i kulisach. Polski Teatr Tańca zaprosi na immersyjne widowisko ruchowe wykorzystujące cały budynek. W Klasztorze oo. Jezuitów chętni obejrzą krużganki i zabytkowe organy.
Poza muzeami akcja obejmie Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda – zaplanowano rozmowy z sędziami i zwiedzanie gmachu. Uniwersytet Medyczny przygotował nocne trasy po laboratoriach oraz możliwość przymierzenia tog absolwenckich. Enea Stadion udostępni szatnie i murawę, a Komenda Wojewódzka Policji zorganizuje dedykowane zwiedzanie.
Kultura angażująca zmysły
W tym roku nacisk położono na pełne doświadczenie kulturowe – wzrok, słuch, smak, węch i dotyk. Muzeum Instrumentów Muzycznych zaprosi na recital na fortepianie z około 1840 roku oraz wykłady o cyfryzacji instrumentów. Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana Paderewskiego przygotuje podróż dźwiękową po europejskich centrach muzycznych XVI-XVIII wieku. W „Willi wśród róż” – Muzeum Feliksa Nowowiejskiego – odbędzie się oprowadzanie z wnuczką kompozytora oraz koncerty młodych zwycięzców konkursów. Muzeum Kultur Świata zaoferuje koncert na didgeridoo. Jazzowe koncerty na żywo rozbrzmiewać będą na Starym Rynku w ramach Enter Enea Festival.
Wrażenia wzrokowe i ruchowe zapewnią: wideomapping „Światło nieistniejącej kolegiaty” na Urzędzie Miasta, widowisko „Wejdź. To się dzieje…” Polskiego Teatru Tańca oraz pokazy „Ekotony” przygotowane przez Uniwersytet Artystyczny i Teserówkę.
Smak i zapach eksplorować można w Muzułmańskim Centrum Kulturalno-Oświatowym przy egipskich słodyczach, Muzeum Archeologicznym podczas „Nocy z Orientem”, Rogalowym Muzeum Poznania z pokazami o rogalach i gwarze poznańskiej połączonymi z degustacją, Muzeum Czekolady z tworzeniem tabliczek, Muzeum Pyry z warsztatami czy Muzeum PRL z zapachami przeszłości. Dotyk przeżyją goście Uniwersytetu Artystycznego na zajęciach sitodruku, litografii neonowej i projektowania ubioru, Muzeum Kultur Świata przy malarstwie aborygeńskim oraz Ratusza, gdzie będą mogli dotknąć średniowiecznych murów, piwnic i zobaczyć wystawę „Poznań przed Quadro”.
Muzeum Narodowe – serce wydarzenia
Muzeum Narodowe w Poznaniu wraz ze swoimi oddziałami przygotowało bogaty zestaw atrakcji. W głównej siedzibie pokazane zostaną nieznane grafiki Wojciecha Weissa, plakaty i pocztówki z PRL dotyczące bezpieczeństwa drogowego, oprowadzania tematyczne, występ chóru antycznego oraz warsztaty edukacyjne. W Ratuszu udostępnione będą piwnice średniowieczne i wystawa historii miasta. Muzeum Instrumentów Muzycznych zaprasza na koncerty i prelekcje, Muzeum Sztuk Użytkowych na pokaz mody historycznej i tropienie bestii, a Wielkopolskie Muzeum Wojskowe na opowieść o Poznaniu jako kwaterze Napoleona. Muzeum Kultur Świata po remoncie wraca z warsztatami. Poza miastem do dyspozycji zwiedzających będą Pałac w Rogalinie i Zamek w Gołuchowie.
