Okresy, za które nie opłacono składek przed 1999 rokiem, nie powiększą kapitału początkowego ani nie podniosą kwoty przyszłych emerytur i rent. To główny skutek masowego anulowania zadłużenia, które ZUS przeprowadzi 1 maja 2027 roku.
Podstawą tych zmian jest ustawa z dnia 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 1476).
Kogo dotyczy umorzenie i co zostanie skasowane
Z mocy prawa znikną wszystkie należności, których termin płatności upłynął przed 1 stycznia 1999 roku. Zmiana obejmuje wpłaty na ubezpieczenia społeczne, a także środki dla Funduszu Pracy oraz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Z listy długów zostaną usunięte nie tylko główne składki, ale też odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne i dodatkowe należności. ZUS anuluje również koszty upomnień oraz wydatki związane z egzekucją. Cały proces odbędzie się automatycznie, więc dłużnicy nie muszą składać żadnych wniosków.
Wpływ na świadczenia i staż pracy
Umorzenie ma też skutki dla przyszłych świadczeń. Czas objęty kasowaniem należności nie zostanie doliczony do kapitału początkowego i nie będzie brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do renty czy emerytury.
Jedynym wyjątkiem jest staż pracy, który zgodnie z przepisami Kodeksu pracy zostanie uznany mimo braku wpłat.
Zabezpieczenia majątkowe i egzekucje
1 maja 2027 roku zostaną zamknięte postępowania egzekucyjne dotyczące długów sprzed 1999 roku. ZUS powiadomi o tym naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, jeśli prowadzili oni odzyskiwanie środków. W tym samym terminie wygasną wszystkie umowy ratalne dotyczące tych należności.
Anulowanie dotyczy także długów zabezpieczonych hipoteką lub zastawem. W przypadku ruchomości ZUS sam wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego o zniesienie zastawu. Właściciele nieruchomości otrzymają pismo, z którym będą mogli udać się do sądu wieczystoksięgowego w celu wykreślenia wpisu z księgi wieczystej.
Możliwość rezygnacji z umorzenia
Osoba zadłużona lub współpracująca z nią może zrezygnować z kasowania długu. Informację o tej opcji ZUS prześle pocztą na ostatni znany adres lub za pośrednictwem portalu eZUS. Jak wyjaśnia Marlena Nowicka, rzeczniczka prasowa ZUS w Wielkopolsce, na złożenie oświadczenia o rezygnacji jest 30 dni od momentu otrzymania zawiadomienia.
Jeśli dłużnik zrezygnuje z umorzenia, egzekucja będzie kontynuowana. Oświadczenie musi obejmować całość należności, w tym te związane z pracownikami. Po upływie 30 dni dług zostanie skasowany automatycznie, a decyzja ta będzie nieodwołalna. Potwierdzenie o umorzeniu długu zostanie wysłane pocztą lub przez serwis eZUS po 1 maja 2027 roku.