Ćwierć wieku temu w centrum Poznania pojawiła się postać, która z czasem stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Mowa o Starym Marychu – bohaterze znanym z radia, dziś obecnym także w przestrzeni miejskiej.
Ćwierć wieku na Półwiejskiej
Od 21 marca 2001 roku rzeźba Starego Marycha stoi przy wylocie ulicy Półwiejskiej, na Placu Wiosny Ludów. Nieprzypadkowo wybrano właśnie pierwszy dzień kalendarzowej wiosny. Pomnik przedstawia mężczyznę w charakterystycznym stroju – z kaszkietem na głowie, torbą w dłoni i rowerem u boku. Całość ma 195 centymetrów wysokości i waży około pół tony.
Choć początkowo rozważano ustawienie rzeźby na Łazarzu, ostatecznie zdecydowano się na bardziej ruchliwą lokalizację w centrum, gdzie codziennie mijają ją zarówno mieszkańcy, jak i odwiedzający miasto turyści.
Radiowy bohater, który trafił na cokół
Postać Starego Marycha narodziła się w wyobraźni pisarza i popularyzatora gwary poznańskiej, Juliusza Kubla. Szeroką rozpoznawalność przyniosło jej słuchowisko „Blubry Starego Marycha”, emitowane przez Radio Merkury (obecnie Radio Poznań) przez kilkanaście lat – od 1983 do 1999 roku.
Audycja wyróżniała się humorem i lokalnym kolorytem językowym, a samego Marycha można było usłyszeć dzięki interpretacji aktora Mariana Pogasza. To właśnie jego rysy twarzy zostały odwzorowane w pomniku.
Od pomysłu do realizacji
Inicjatywa upamiętnienia bohatera w przestrzeni miejskiej została poprzedzona plebiscytem „Poznaniak na cokół”, w którym Stary Marych zdobył największe poparcie, wyprzedzając wiele znanych postaci związanych z miastem.
Uroczystość odsłonięcia rzeźby przyciągnęła licznych mieszkańców. Autorem pomnika jest Robert Sobociński, a jego oficjalnego odsłonięcia dokonał prof. Stefan Stuligrosz. W wydarzeniu uczestniczyli również twórca postaci Juliusz Kubel, przedstawiciele Radia Merkury oraz redakcji Gazety Wyborczej. Oprawę artystyczną zapewniły dzieci z Teatru Łejery.
Data wydarzenia miała dodatkowy wymiar symboliczny – tego dnia przypadała również 90. rocznica urodzin Stanisława Strugarka, związanego z Polskim Radiem i popularyzacją gwary poznańskiej.
Pomnik, który żyje razem z miastem
Z biegiem lat Stary Marych przestał być jedynie rzeźbą – stał się aktywnym elementem miejskiej codzienności. Regularnie pojawia się w różnych odsłonach przy okazji wydarzeń i akcji społecznych.
Podczas finałów Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy ozdabiany jest charakterystycznymi serduszkami. W czasie Festiwalu Fantastyki Pyrkon przybiera tematyczne stroje, a po sukcesach Lecha Poznań można zobaczyć go w klubowych barwach. Bywa także częścią kampanii społecznych i inicjatyw edukacyjnych.
Dzięki temu nie tylko zdobi przestrzeń miasta, ale również angażuje mieszkańców i wpisuje się w jego współczesne życie.
