Historyczna zabudowa w centrum Poznania oraz przestrzeń publiczna przy Teatrze Polskim zyskają nową ochronę prawną dzięki projektowi planu zagospodarowania, który większość Komisji Polityki Przestrzennej zaopiniowała pozytywnie.
Plan ma chronić historyczny układ urbanistyczny i istniejącą zabudowę oraz kształtować przestrzeń publiczną w otoczeniu teatru i wzdłuż ulicy 27 Grudnia.
Prawne podstawy zmian w centrum
Konieczność stworzenia nowych regulacji wynikała z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2024 roku. Sąd ten unieważnił część zapisów planu „Śródmieście Poznania – Centrum 2”. Choć miasto próbowało walczyć z tą decyzją, 13 października 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, a wyrok WSA stał się prawomocny. Zdaniem miasta może on doprowadzić do powstania zabudowy, która zaburzy układ urbanistyczny kwartału od strony ulicy 27 Grudnia.
Nowy projekt, opracowany na podstawie uchwały Rady Miasta Poznania z 5 listopada 2024 roku, obejmuje obszar o wielkości około 2 ha. Teren ten, który wcześniej pokrywał się z planem z 24 września 2002 roku, ograniczają ulice Franciszka Ratajczaka, Seweryna Mielżyńskiego, 3 Maja oraz 27 Grudnia. W tym rejonie znajdują się między innymi Teatr Polski i Okrąglak. Jednocześnie całkowicie zniesiono plan „Rejon Teatru Polskiego” z 30 maja 2006 roku.
Głos mieszkańców i kontrowersje
Proces tworzenia dokumentu obejmował dwie tury konsultacji. W pierwszej fazie wpłynęło 88 pism z 312 wnioskami. Mieszkańcy postulowali m.in. o ochronę drzew przy ulicy 27 Grudnia, zakaz zamiany mieszkań na lokale usługowe (z wyjątkiem biur) oraz lokalizowanie parkingów wyłącznie pod ziemią. Sugerowano też dopuszczenie wyższej zabudowy na narożniku ulicy Franciszka Ratajczaka i 27 Grudnia oraz zmianę normatywów parkingowych lub rezygnację z nowych terenów zieleni urządzonej.
Kolejny etap konsultacji oraz opinie urzędników przyniosły 25 pism, z czego 17 zawierało uwagi merytoryczne. Dotyczyły one parametrów budynków, kwestii konserwatorskich, wyglądu architektury oraz zwiększenia powierzchni biologicznie czynnej i retencji wody. Pojawiły się też propozycje przeznaczenia części obszaru pod kulturę i rozrywkę.
Projekt był opiniowany od 3 lipca 2026 r. do 24 lipca 2026 r., co po uwzględnieniu uwag wymagało ponownego kontaktu z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Kolejne konsultacje, w tym analiza oddziaływania na środowisko, trwały od 13 sierpnia 2026 r. do 10 września 2026 r. W tym czasie, 20 sierpnia 2026 r. odbyło się spotkanie otwarte, a 24 sierpnia 2026 r. zorganizowano dyżur projektanta. W ustawowym terminie wpłynęły 4 pisma z 45 uwagami, które ujęto w 38 zagadnieniach. Prezydent Miasta uwzględnił 1 zagadnienie, w części nie uwzględnił 10, a w całości 27.
Rozwiązania te krytycznie oceniła Anna Sokolnicka-Elzanowska, przewodnicząca Zarządu Osiedla Stare Miasto. Jej zdaniem nowa architektura może zasłonić Teatr Polski, a niedobór zieleni może doprowadzić do powstania wyspy ciepła. Postulowała ona lepsze wykorzystanie terenu przed teatrem na aktywności mieszkańców i cele kulturalne.
Plany dla rejonu AWF
Komisja pozytywnie oceniła również projekt uchwały o rozpoczęciu prac nad planem dla obszaru ulic Mariana Żelazka, Królowej Jadwigi, Dolnej Wildy i Drogi Dębińskiej. Inicjatywa ta pojawiła się w odpowiedzi na wnioski Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu oraz Klubu Radnych Koalicji Obywatelskiej RMP.
AWF chce stworzyć zwarty i nowoczesny kompleks sportowo-badawczo-dydaktyczny. Z kolei Klub KO wskazał na konieczność aktualizacji normatywów parkingowych dla stadionu piłkarskiego, co umożliwiłoby jego modernizację i rozbudowę. Komisja zaopiniowała projekt pozytywnie po przyjęciu poprawki swojego przewodniczącego Łukasza Mikuły, która rozszerza obszar planu o jedną działkę.