8 kwietnia 2026 roku, w Międzynarodowy Dzień Romów, fasada poznańskiego urzędu miasta na Placu Kolegiackim rozbłyśnie światłami w barwach romskiej flagi. Do akcji podświetlania budynków przyłączą się także inne polskie miasta, solidaryzując się z romską mniejszością.
Światło dla widoczności i integracji
Inicjatywa podświetlenia gmachów użyteczności publicznej w kolorach niebieskim, zielonym i czerwonym ma na celu podkreślenie obecności oraz wkładu społeczności romskiej w życie Polski. Jak wskazuje Joanna Talewicz, prezeska Fundacji W Stronę Dialogu, która stoi za tą akcją, to nie tylko symbol, ale realny krok ku większej widoczności Romów w przestrzeni publicznej. Chodzi o uznanie ich historii, kultury i codziennego doświadczenia jako integralnej części społeczeństwa.
Solidarność miast
Poza Poznaniem, do podobnego gestu solidarności przygotowują się władze Krakowa, Wrocławia, Opola, Szczecina, Lublina oraz Warszawy. Oświetlenie budynków ma zwrócić uwagę na obchodzone globalnie święto i stać się pretekstem do refleksji nad sytuacją największej mniejszości etnicznej Europy.
Dzień ustanowiony w Polsce
Międzynarodowy Dzień Romów obchodzony jest 8 kwietnia dla upamiętnienia pierwszego Światowego Kongresu Romów, który odbył się w 1971 roku w Wielkiej Brytanii. Podczas tamtego wydarzenia powołano Światową Radę Romów, przyjęto hymn „Gelem, gelem” oraz flagę. Datę 8 kwietnia jako oficjalne święto ustanowiono później, bo w 1990 roku, właśnie na terytorium Polski.
Wezwanie do wspólnego świętowania
Obchody mają charakter zarówno wewnątrzspołeczny, służąc Romom jako dzień celebracji tradycji i tożsamości, jak i zewnętrzny, będąc okazją do okazania wsparcia przez osoby spoza społeczności. To czas, by skupić się na wyzwaniach, takich jak dyskryminacja czy wykluczenie, i szukać dróg ich przezwyciężenia.
Romska mniejszość w Polsce i Europie
Romowie, których przodkowie przybyli do Europy z subkontynentu indyjskiego, stanowią najliczniejszą grupę etniczną mniejszościową na Starym Kontynencie. Szacuje się, że w Unii Europejskiej żyje ich od 10 do 12 milionów. Na ziemiach polskich obecni są od XV wieku, a obecną populację romską w kraju ocenia się na około 50 tysięcy osób. Tworzą ją zróżnicowane grupy, w tym Polska Roma, Bergitka Roma, Lowarzy, Kełderasze, a także migranci z Rumunii czy uchodźcy z Ukrainy.
Symbole tożsamości
Flaga romska składa się z dwóch poziomych pasów: niebieskiego (symbolizującego niebo i duchowość) oraz zielonego (oznaczającego ziemię). Na nich widnieje czerwone koło, nawiązujące do indyjskiej czakry i wędrówki. Językiem społeczności jest romani, posiadający wiele dialektów.
