Sprawdzanie zgód TCF
sobota, 20 kwietnia, 2024

Polska: Ile wydajemy na święta Bożego Narodzenia?

„Zakupy świąteczne 2020” – taki tytuł nosi raport przedstawiający plany związane z tymi wydatkami. – To bardzo interesujące opracowanie – twierdzi dr Michał Gazdecki z Wydziału Ekonomicznego UPP – które mówi wiele o naszych zachowaniach konsumpcyjnych, będąc jednocześnie barometrem bieżących nastrojów.

Nie ulega wątpliwości, że wydajemy mniej, a jednym z powodów jest pandemia koronawirusa. Mniejsze wydatki na zakupy to przede wszystkim mniejsze konsumpcja, a ta w Polsce ma bardzo duży wpływ na kształtowanie produktu krajowego brutto. Według wstępnych szacunków GUS, produkt krajowy brutto Polski zmniejszył się realnie w III kwartale o 1,5% rok do roku. Wyniki uzyskane w raporcie są zatem zbieżne z innymi badaniami dotyczącymi polskiej gospodarki.

Dlaczego mniej wydajemy?
– Wielu z nas zwyczajnie woli ograniczyć wydatki i powiększając tym samym oszczędności, przygotować się na niepewną przyszłość – tłumaczy dr Gazdecki. – Gorsza sytuacja finansowa gospodarstwa domowego była również wymieniana jako powód zmniejszenia wydatków, jednak wskazywano ją rzadziej niż pozostałe przyczyny. To oznacza, że po ustaniu pandemii, gdy będziemy mogli powrócić do wielu naszych zachowań, może wystąpić uwolnienie zgromadzonych środków, które spowoduje przyspieszony wzrost konsumpcji, mówiąc kolokwialnie konsumpcja „ruszy z kopyta”. Planowane mniejsze wydatki na żywność w okresie świątecznym, mogą wynikać z ograniczonych możliwości spotkań towarzyskich, które w polskiej tradycji wiążą się często ze spędzaniem czasu przy stole. Z drugiej strony może to wpłynąć na zmniejszenie marnowania żywności, które występowało do tej pory w okresie świątecznym, co niewątpliwie będzie zjawiskiem pozytywnym.

Należy też pamiętać, że potrzeby odkładane stają się coraz bardziej pilne, a to powoduje, że będziemy chcieli je zaspokoić, kiedy tylko pojawi się okazja. Ta sytuacja stanowi duże wyzwanie dla wielu branż, które obecnie zmagają się ze zmniejszonym popytem, co wpływa na osłabienie ich kondycji. Z drugiej strony branże te muszą przygotować się na wzmożony popyt, który z pewnością nastąpi.

Zmniejszenie wydatków na święta szczególnie dotkliwe będzie dla branży handlowej, która w okresie listopada oraz grudnia notuje znaczący wzrost obrotów, co potwierdzają wieloletnie dane o dynamice sprzedaży detalicznej – te dwa miesiące dostarczają niemal 20% rocznej sprzedaży detalicznej. Po wzmożonych zakupach musimy dać „odpocząć” domowym budżetom w styczniu, dlatego w tym miesiącu sprzedaż detaliczna spada po czym ponownie wzrasta w lutym, aby od marca osiągnąć „normalne” poziomy.

– Nie chciałbym jednak abyśmy analizowali wyniki przedstawione w raporcie wyłącznie w ciemnych barwach – zastrzega naukowiec. – To oczywiste, że dla gospodarki rok 2020 jest trudny. Można jednak oczekiwać, że w tej chwili wiele gospodarstw domowych kumuluje środki, które przyczynią się do przyspieszonego wzrostu i odbicia gospodarki po ustaniu pandemii. Optymistyczny jest też fakt, że planowane zmniejszenie wydatków świątecznych w Polsce jest niższe niż w innych krajach, które były objęte badaniem.

Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu zajmuje się głównie problemami sektora żywnościowego. Te produkty dotyczą najczęściej podstawowych potrzeb człowieka i z tego powodu, w sytuacjach trudnych, ogranicza się je w ostatniej kolejności.
– Takie prawidłowości potwierdzają się, gdy analizujemy dynamikę sprzedaży detalicznej – tłumaczy dr Gazdecki. – Kiedy w marcu tego roku wprowadzony został lockdown, sprzedaż żywności, napojów i wyrobów tytoniowych wzrosła o 10,2% w stosunku do lutego, podczas gdy pozostałe grupy produktowe zanotowały głęboki spadek (np. tekstylia, odzież, obuwie – spadek o 46,4%) lub, co najwyżej, minimalny wzrost (np. farmaceutyki, kosmetyki, sprzęt ortopedyczny – wzrost o około 1%). Te dane potwierdzają, że rynki żywnościowe są bardziej odporne na sytuacje kryzysowe.

Na koniec trzeba też podkreślić, że Polacy chcą cieszyć się świętami – wyniki raportu jednoznacznie wskazują, że w najmniejszym stopniu zamierzamy zmniejszyć wydatki na prezenty. Nadchodzące święta na pewno będą różnić się od wcześniejszych, ale z całą pewnością mogą być radosne.

UPP

Strona głównaBiznes i FinansePolska: Ile wydajemy na święta Bożego Narodzenia?