pisanki fot. L. Łada

Wielkanoc: Dlaczego malujemy jajka?

Pisanki, drapanki i kraszanki są nieodłączną częścią Wielkanocy, a kolorowe jajka ozdabiają wszystkie świąteczne stoły w Polsce. Mało kto jednak wie, że to tradycja wcale nie chrześcijańska i znacznie starsza niż chrześcijaństwo.

Jajko od zaranie dziejów było niezwykle ważnym symbolem – już starożytni Sumerowie uważali je za symbol odradzającego się życia, a Rzymianie każdą ucztę zaczynali od podania jajek, mieli nawet specjalne powiedzenie „ab ovo” – „od jajka”, które oznaczało zaczynanie wszystkiego od początku.

Jajko było też ważne dla Słowian. Najstarsze pisanki odnalezione podczas wykopalisk na ziemiach polskich, na opolskiej wyspie Ostrówek, pochodzą z X wieku! Archeolodzy ustalili, że nasi przodkowie na wiosnę malowali jajka na czerwono, bo czerwień jest kolorem krwi i odradzającego się życia. przy wiosennych obchodach Jarego Święta, czyli w okolicach równonocy wiosennej, pomalowane na czerwono jajka składało się na grobach zmarłych, były one też częścią świątecznych uczt. Według magów i tych, którzy parali się alchemią, jajko było magiczną wersją kosmosu, a jego części były symbolami czterech żywiołów. Skorupka oznaczała powietrze, błona – ogień, białko – wodę, a żółtko – ziemię. Z wyglądu jajek wróżono urodzaj, szczęście i wybierano porę zasiewów.

Ważne były też kolory, na jakie farbowano jajko. Czerwona oznaczająca życie, była nie tylko ozdobą świątecznego stołu u praprzodków, ale była także prezentem oznaczającym miłość. W kilku regionach Polski jeszcze sto lat temu dziewczęta wręczały czerwone, zdobione pisanki wybrańcom swojego serca. Brązowa pisanka oznacza siłę, wytrzymałość i wytrwałość, żółta – radość, siłę i dobre życzenia, zielona – nadzieję, odrodzenie i duchowe wsparcie dla potrzebujących, niebieska – zdrowie, czystość i odpoczynek, stąd często wręczano je osobom chorym lub dochodzącym do zdrowia, a fioletowa – duchowość. Fioletowe pisanki często wręczano osobom, które nie uporały się ze stratą kogoś ważnego, by pomóc im rozpocząć nowy etap w swoim życiu.

Nic więc dziwnego, że Kościół Katolicki zaanektował malowanie jajek na wiosnę na własny użytek łącząc je z obchodami Wielkanocy i nadając własne znaczenie: podzielenie się poświęconym jajkiem symbolizuje zmartwychwstanie Chrystusa.