Reliefy Henryka Stażewskiego w Muzeum Archidiecezjalnym

Henryk Stażewski, Reliefy fot. L. Łada

Jeśli komuś bliska jest architektura i urbanistyka, to tę wystawę koniecznie musi zobaczyć. „Henryk Stażewski. Reliefy 1960 – 1970” – ekspozycję można oglądać w Galerii Sztuki Współczesnej Akademii Lubrańskiego.

Jak przypomniał podczas wernisażu Andrzej Szczepaniak, kurator wystawy, Stażewski jest uznawany za najwybitniejszego przedstawiciela abstrakcji geometrycznej w sztuce polskiej. Jego prace znajdują się w Museum of Modern Art w Nowym Jorku i Tate Gallery w Londynie, więc są oczywiście bardzo dobrze znane. Ale te prezentowane na wystawie można zobaczyć raczej rzadko, ponieważ wszystkie pochodzą z prywatnych kolekcji.

Na wystawie można zobaczyć 32 reliefy z lat 60. i 70-tych, wykonane w różnych technikach (akryl, olej, metal). Ten czas był okresem przełomowym w twórczości Stażewskiego, bo właśnie wtedy malarstwo zostało zastąpione przez formy reliefowe.

W jego reliefach elementem organizującym przestrzeń jest powtarzająca się forma geometryczna – i to, co z niej wynika. Powstałe elementy, a nawet cień przez nie rzucany, stanowią jej dopełnienie, niejako przedłużenie myśli czy też działania artysty. Obserwowanie ich interakcji jest fascynujące, nawet dziś, gdy wydawałoby się, tyle już odkryliśmy, zobaczyliśmy, mamy XXI wieku i sztuka Stażewskiego powinna się zestarzeć.

A jednak, co dowodzi wielkości artysty, gdy jakikolwiek dowód był jeszcze potrzebny, nadal z zachwytem odkrywamy interakcje między elementami jego prac, niezliczone możliwości współistnienia, zależności i wpływania na siebie. Patrząc na nie widzimy elementy przestrzeni na nowo, wpływ światła i cienia, kątów umieszczenia. To nadal źródło fascynujących odkryć w dziedzinie światła, koloru, przestrzeni i faktury. Warto się wybrać na tę wystawę, by ze zdumieniem odkryć, że wielu grafików komputerowych mamiących sztuczkami swojego wypasionego sprzętu mogłoby się wiele nauczyć z tych prac powstałych, gdy komputery śniły się tylko nielicznym.

Ale na tym polega wielkość artysty i jego sztuki.

Wystawę można oglądać do 30 października od wtorku do piątku w godzinach od 12.00 do 17.00, a w soboty od 11.00 do 15.00. Wernisażowi towarzyszył wspaniały koncert Aresa Chadzinikolau.